Kadınların psikolojik iyi oluş, depresyon, anksiyete, stres düzeylerinin ve stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesi


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü , Hemşirelik Bölümü , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nazmiye Kiraz

Danışman: Aklime Sarıkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET

Araştırmanın amacı, kadınların yaşamlarında psikolojik iyi oluş, depresyon, anksiyete, stres ve stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesidir. Araştırma nicel, tanımlayıcı ve analitik araştırma tasarımında yapılmıştır. Araştırma örnekleminde 222 kadına ulaşılmış ve araştırmanın gücü 0.86'dır. Veriler, 'psikolojik iyi oluş, depresyon anksiyete stres (DAS), stresle başa çıkma tarzı ölçekleri' ile online google form ve yüz yüze toplanmıştır. Veriler SPSS v27.0 da analiz edilmiştir. Araştırmada kadınların yaş ortalaması 𝑋̅:37.49±13.46 ve %50.0'si lisans ve lisans üstü eğitim düzeyindedir. Kadınların psikolojik iyi oluş puan 𝑋̅:40.57±10.4, depresyon 𝑋̅:11.85±8.03, anksiyete 𝑋̅:10.94±7.0, stres puan 𝑋̅:13.77±7.82'dir. Kadınların psikolojik iyi oluşu iyi; depresyon normal (%42.34), anksiyete orta (%36.49); stresi normal (%65.32) düzeydedir. Kadınların probleme yönelik başa çıkma 𝑋̅:1.88±0.35, duyguya yönelik başa çıkma puan 𝑋̅:1.3±0.46'dır. Kadınların sosyodemografik özelliklerinden, lisans ve üstü eğitim ve sosyal güvenceli çalışma durumu psikolojik iyi oluş üzerine; 18-30 yaş grubu, anksiyete ve stres üzerine; COVID 19 enfeksiyonu geçirme durumu, depresyon ve anksiyete üzerine etkili bulunmuştur (p<0.05). Kadınların meslek gruplarından ev hanımı olma, boyun eğici yaklaşım; COVID 19 enfeksiyonu ile yakınını kaybetme, çaresiz yaklaşım alt boyutu üzerinde etkili bulunmuştur (p<0.05). Araştırmada kadınların psikolojik iyi oluş puanı ile depresyon (r: -0.357, p<0.001), anksiyete (r:-0.203, p<0.01) ve stres (r: -0.232, p<0.001) arasında negatif yönde, zayıf düzeyde ilişki vardır. Kadınların kendine güvenli yaklaşım puanları ile sosyal desteği arama (r: 0.186, p<0.01) duyguya yönelik yaklaşım (r: 0.133, p<0.05) ve boyun eğici yaklaşım (r: 0.187, p<0.01) arasında pozitif yönde, zayıf düzeyde bir ilişki vardır. Araştırmada yapılan doğrusal regresyon modellerine göre psikolojik iyi oluş düzeyi depresyonun %12.7'sini, stresle başa çıkma tarzı ölçeği alt boyutu kendine güvenli yaklaşımın %10.6'sını açıklamaktadır (p≤0.05). Duyguya yönelik yaklaşım, depresyonun %21.5'ini, anksiyetenin %14.8'ni ve stresin %15.1'ini açıklamaktadır (p≤0.001). Çoklu regresyon modeline göre depresyon anksiyete stres puanları incelendiğinde psikolojik iyi oluşun %13.1'ni; duyguya yönelik başa çıkma tarzının %22.7'si; çaresiz yaklaşımın %32.3'ünü açıklamaktadır (p≤0.001). Kadınların sosyo-demografik özelliklerine göre homojen gruplarda probleme yönelik başa çıkma tarzlarının geliştirilmesi ve buna yönelik girişimsel çalışmaların yapılması önerilmektedir.