Kıyı kentlerinde iklim değişikliğine bağlı deniz seviyesi yükselme riskine karşı kentsel kıyı alan kullanımları için adaptasyon stratejileri: İzmir örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞLA ERCANLI

Danışman: Gökçeçiçek Savaşır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İklim değişikliğine bağlı deniz seviyelerindeki artışların uzun vadede kıyı kentleri üzerinde oluşturacağı baskının yanı sıra, yoğun ve sık aralıklı yağışlar sonucu ani taşkın ve fırtına kabarmaları da su seviyelerinde yükselmelere neden olarak kıyı kentlerinin özellikle düşük kotlu alanlarında tehdit oluşturabilmektedir. Tez, iklim değişikliği nedeniyle deniz seviyesindeki yükselmenin ve aşırı yağışlar sonucu ortaya çıkan taşkınların etkilerini temel almakta; bu sorunlara karşı kentsel kıyı alanları için adaptasyon stratejileri öneren bir yaklaşımla, İzmir örneği üzerinden mevcut durum analizleri aracılığıyla projektif bir değerlendirme yapmayı amaçlamaktadır. Tez; araştırma ve uygulama çerçevesi olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Araştırma çerçevesi kapsamında kentsel kıyı alanlarının yerele özgü özelliklerinin analiz parametreleri coğrafi/morfolojik, mekânsal/işlevsel ve yönetsel olmak üzere üç düzeyde belirlenmektedir. Literatürde yer alan olası etkiler ve stratejiler bu üç parametre ile makro ölçekten mikro ölçeğe sınıflandırılmaktadır. Bu stratejilerden kentsel tasarım ve mimarlık ölçeğindekilere odaklanılarak dünyadan farklı kıyı kentleri incelenmektedir. İkinci bölüm, araştırma çerçevesi temel alınarak oluşturulan uygulama çerçevesidir. Uygulama çerçevesinin ortaya konabilmesi için örnek alan çalışması yöntemi kullanılmaktadır. Örnek alan çalışması İzmir'in kentsel kıyı alanları ile sınırlandırılmaktadır. Bu kapsamdaki bulgular, kentsel tasarım ve mimarlık ölçeğindeki analizlerin taşkın riskiyle ilgili mevcut ve gelecekteki yerel koşullara karşı etkili ve doğru stratejilerin belirlenmesinde önemli bir role sahip olduğu yönündeki temel savı desteklemektedir. Önerilen stratejiler; kıyı-kentsel mekân ilişkileri, mevcut yapı stoğu ve gelecekteki yapı tasarımları konularında çözümleri kapsamaktadır. Araştırma sonucunda önerilen izlek ise, uzun vadede taşkınlara karşı dirençli kıyı kentleri yaratma hedefi ile bütüncül stratejilerin geliştirilebileceğini öngörmektedir.