Geriatrik olgularda serum ürik asit düzeyi ile kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA TÜVEN
Danışman: AHMET TURAN IŞIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Dünya nüfusunun yaşlanmasıyla birlikte, geriatrik olgular arasında çok daha sık görülen kognitif bozukluk veya demans için risk faktörlerini belirlemek, olası risk faktörleri için erken önlemler almak veya bilişsel bozuklukların ilerlemesini yavaşlatmak bilim dünyasının önemli hedeflerinden biri olmuştur. Ürik asitin kognitif fonksiyonlara olan olası yaralı-zararlı etkilerinin nasıl olduğunu aydınlatmak demansa yönelik etkili tedavilerin geliştirilmesine ipuçları sağlayabilir. Bu çalışmamızın amacı, geriatrik olgularda, serum ürik asit düzeyi ile kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişkiyi saptayabilmektir. Gereç ve Yöntem: DEÜ Tıp Fakültesi Hastanesi Geriatri Bilim Dalı'na Ocak 2014-Şubat 2016 tarihleri arasında başvuran ve dahil edilme-dışlanma kriterlerine uygun 1621 hasta dosyası tarandı.Sonuçta dosyasında eksik olmayan 1374 hastanın dataları çalışmaya alınmaya uygun bulundu.İstatistik analiz 1374 hasta dosyası üzerinden yapıldı. Ayrıca hastaların sosyodemografik özellikleri, kronik hastalık özgeçmişleri (HT, DM, KAH, SVO, KKY, hiperlipidemi, periferik vasküler hastalık, depresyon, demans), kullandığı ilaçlar ve ilaç sayısı ile laboratuar bulguları kaydedildi. Ayrıca, Charlson komorbidite indeksi kullanılarak hastaların komorbidite durumları değerlendirildi. Nörokognitif değerlendirme için; Montreal Kognitif Değerlendirme Ölçeği (MOCA) (9 yıl ve üstü eğitim almış bireylere) [1], Mini Mental Durum Muayenesi (MMSE) (5-8 yıl eğitim almış bireylere) [2] ve Kognitif Durum Testi (COST) (4 yıl ve altı eğitim almış bireylere) [3], duygu durum değerlendirmesi için; Yesavage Geriatrik Depresyon Ölçeği (YGDS) [4], günlük yaşam aktiviteleri değerlendirmesi için; Lawton-Brody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktivite Skalası (IADL) [5] ve Barthel İndeksi (BI) [6] uygulandı. Bulgular: Hiperürisemi prevelansı %36.6 ve hiperürisemi olanların %71,8 'i kadın, %28.2'si erkek olarak saptandı (p0.05); medeni durum, düşme ve charlson komorbidite indeksi arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p0.05) fakat bakılan diğer komorbidler (katarakt, diyabetes mellitus, işitme problemi, hipertansiyon, konjestif kalp yetmezliği ve osteoporoz) ile hiperürisemi olan ve olmayan gruplar arasında anlamlı fark saptandı (p0.05). Laboratuvar testlerine bakıldığında da kreatinin, BUN, Hgb, sedimantasyon, HDL-Kol istatistiksel olarak anlamlı (p0.05). Hiperürisemi olan ve olmayan gruptaki demans oranları yaş, cinsiyet, hipertansiyon, KKY, VKİ ve CCI farklılığı ortadan kaldırıldığında anlamlı çıkmazken; DM etkisi ordan kaldırıldığında her iki gruptaki demans oranında anlamlı fark saptandı (p0.05). Hiperürisemi ile yaş arasında da bağlantı olduğu görüldü. 65 yaş altı grup ile 85 yaş ve üzeri grup arasında ciddi fark olmakla birlikte yaş arttıkça hiperürisemi sıklığı artmakta (p0.05). Ürik asit düzeyleri ile aynı kıyaslamayı yaptığımızda da yine anlamlı bir fark olmadığını gördük (p>0.05). Kognitif yetmezliği olanlarda da ürik asit düzeyi ile MMSE, COST, MOCA, BARTEL ve LAWTON arasında anlamlı bir ilişki saptanmazken (p>0.05) ; YGDS arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p0.05). Anahtar Kelimeler: Ürik asit, kognitif fonksiyon, geriatrik olgular