Kurucu özne sorunsalı bağlamında Tractatus ve modern felsefe

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER ÖZGÖZ

Danışman: DOĞAN GÖÇMEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tractatus yayınlandıktan hemen sonra başlayan ve günümüze kadar devam eden tartışmalarda Wittgenstein'ın felsefi derdinin ne olduğu hakkında bir karara varılamamıştır. Bu kararsızlığın nedenlerinden biri, şüphesiz Wittgenstein'ın hem kişilik hem de entelektüel anlamda anlaşılması güç yönlerinin olmasıdır. Fakat bu tartışmalardaki kararsızlığın nedenini sadece Wittgenstein'a yüklemek onun çalışmalarının felsefi önemini görmenin önünde bir engel teşkil etmektedir. Dolayısıyla bu tezin amaçlarından biri, Wittgenstein'ın gerçekten anlaşılmaya değer bir filozof olup olmadığını sorusunu tekrardan gündeme getirecektir. Bu doğrultuda birinci bölüm Wittgenstein'ın ilk ve yayınlanmış tek kitabı olan Tractatus üzerine yapılan okumaların bir haritasını çıkartmayı amaçlamaktadır. Bunun başlıca amacı Tractatus'un neden bu kadar çeşitli ve çelişkili yorumlandığını soruşturmaktır. Böylece ikinci bölüm Wittgenstein ve Viyana Çevresi arasında somutlaşan anlaşmazlıktan hareketle Tractatus'u modern felsefenin temel sorunları ile ilişkilendirmeyi amaçlamaktadır. Üçüncü bölüm Tractatus okumalarında birçok ihtilafa neden olmuş mantık ve etiğin ancak modern felsefedeki temel tartışmalar bağlamında anlaşılabileceğini savunacaktır. Dördüncü bölüm ise, Tractatus'un felsefi bir değeri olup olmadığı tartışmasının aksine Wittgenstein'ın Tractatus'ta oldukça v özgün bir felsefi anlayış geliştirdiğini iddia edecektir. O halde tezin ikinci amacı, Wittgenstein'ın felsefe tarihi boyunca düalist karşıtlık içerisinde düşünülmüş, 18. ve 19. yüzyıllarda sentezlenmeye çalışılmış insan ve doğa ilişkisine yönelik diyalektik ve bütünsel yaklaşımını gösterebilmektedir.