Malileşme sürecinde sermaye birikimi ve yoksulluk
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMETCAN TÜRKÖLMEZ
Danışman: FARUK SAPANCALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde sermaye birikimi ve yoksulluk ilişkisinin malileşme sürecindeki yapısı sosyal politika bakımından incelenmiştir. Tam istihdam hedefi doğrultusunda düzenlenmiş sermaye birikim biçiminin, istihdamı ve geliri artırarak yoksulların yararına daha adil ve demokratik bir toplumsal yapı oluşturabileceği ileri sürülmüştür. Sermaye birikimi toplam katma değerden finanse edildiğinden, yoksulluğu artırabilir. Ancak, yoksulların yaşam koşullarını iyileştirmeleri, birikimle yaratılan istihdama ve artırılan gelire bağlıdır. Dolayısıyla, birikimin tam istihdam hedefi doğrultusunda düzenlenmesi gerekmektedir. Birikimin düzenlenmesi, istem ve sunum dengesini sağlamanın ve adil bölüşümün ötesinde, demokratik bir toplum için önceliklidir. Gelişmiş ülkelerde birikim oranlarının azalması, işletmelerin birikimden sıyrılarak üretim aşamalarını çevre ülkelere aktarmalarının bir sonucudur. Ancak, katma değerin gelişmiş ülkelerde toplandığı görülmektedir. Gelişmekte olan ülkeler birikimin maliyetlerine katlanmakla birlikte, katma değerden aldıkları pay azalmakta, böylece yoksulluğun yoğunlaştığı alanlara dönüşmektedir. Birikim ve yoksulluk arasındaki bu ilişki, işletmenin bulunduğu alanı belirleyen malileşmenin kanalları ve işletme yapısının güncel biçimini oluşturan küresel katma değer zincirlerinin işleyişinin sonucudur. Yoksulluğun çözümlenmesinde Milenyum Kalkınma Hedefleri temelinde oluşturulan veriler kullanılmıştır. Bu hedeflerdeki yoksulluk ölçütünün yetersizlikleri ortaya konularak, sağlanan başarılar gelir ve servet eşitsizliğiyle kıyaslanmıştır. İşgücü piyasaları temel alınarak, hedefin yetersizliği ve verilerin yanıltıcılığı ortaya konulmuştur. Sosyal politika yazınında birikimi doğrudan ele alan bu çalışmada, malileşmenin sosyal politika bakımından anlamı da ulusal yazında tartışılmıştır. Yaygın çözümlemelerde malileşme ve işletme yapıları ayrı konular olarak ele alınırken, bu çalışmada iki farklı yazın arasındaki bağlar kurularak birikim ve yoksulluk ilişkisi çözümlenmiştir. Farklı alan ve teorilere ilişkin bütünleştirilmiş bir yaklaşımla, sosyal politika uygulamaları ve işgücü piyasalarının çözümlenmesine ilişkin malileşme temelinde yeni çalışmalara temel oluşturulmaya çabalanmıştır.