Pankreas kanserinde DNA hasar ve onarımının incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERİHA ÖZKAYA
Eş Danışman: FATOŞ GÜLDAL KIRKALI, ZEYNEP YÜCE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pankreas adenokarsinomları tüm kanserler içerisinde en ölümcül ve agresif olanlardan biridir. Etkin tedavilerin geliştirilebilmesi için hastalığın temel biyoloji ve patogenezinin ortaya çıkarılması çok önemlidir. Doku Transglutaminaz (TG2) pankreas kanserinde yüksek düzeyde eksprese olan, ilaç direnci, metastaz ve düşük sağkalımıyla ilişkilendirilmiş bir proteindir. Amacımız, pankreas kanserinin oluşum ve gelişiminde önemli rol oynabileceğini düşündüğümüz DNA hasarı onarım enzimlerinin ekspresyonlarını incelemek, DNA hasarı ve TG2 düzeyleri arasındaki olası ilişkiyi araştırmaktır. Yöntem: Pankreas kanserli hasta tümör ve normal dokularında baz ve nükleozid hasar sırasıyla GC-MS/MS ve LC-MS/MS ile ölçülmüştür. DNA onarım enzimlerinin ekspresyonu gerçek zamanlı PCR yöntemi ile belirlenmiştir. MiaPaCa-2 hücrelerinde TG2 baskılanması siRNA tekniğiyle yapılmıştır. OGG1-NFΚB-TG2 arasındaki ilişkiyi aydınlatmaya yönelik çalışmalar kapsamında OGG1 promotörünün bildirici vektöre klonlanarak transfeksiyon sonrası promotör aktivitesinin ölçümü gerçekleştirilmiştir. Protein düzeyindeki ekspresyon değişiklikleri western blotla gösterilmiştir. Bulgular: DNA hasar sonuçlarına göre tümör dokularında 8-OH-Gua baz hasarı eşlenik normal dokularına göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Benzer şekilde tümör dokularında 8-OH-dG hasarı da eşlenik normal dokularına göre istatistiksel olarak anlamlı yüksektir (p<0,05). Tümörde, normal dokulara göre OGG1 ve NEIL1 ekspresyonu azalırken, TG2 ekspresyonunu artmaktadır. siRNA ile TG2 ekspresyonunun baskılandığı MiaPaCa-2 hücrelerinde NFκB proteininin aktif formunda da azalma izlenmektedir. Buna ek olarak olarak OGG1 promotör aktivasyonunda da azalma gözlenmektedir. Sonuç: OGG1 ve NEIL1 ekspresyonları ile TG2 ekspresyonu arasında ters yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. TG2 baskılanması gerçekleştirilen MiaPaCa-2 hücrelerinde NFκB proteininin aktif formunun da baskılandığı, böylece TG2 ile NFκB arasında ilişki olduğu gösterilmiştir. TG2 baskılanmasıyla, NFκB aktivasyonu baskılanmakta ve dolaylı yoldan OGG1 promotor aktivasyonu azalmaktadır. NFκB uyarılığında, NFκB daha aktif forma geçerek, TG2'nin baskılanmasının olumsuzluğunu kompanse edebilir olmaktadır. Bu nedenle de OGG1 promotor aktivasyonu artmaktadır. Hastalarda TG2 ekspresyon yüksekliğine rağmen OGG1 ve NEIL1 ekspresyonlarınıdaki düşüklük, epigenetik sessizleşmeyi düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Pankreas adenokarsinom, DNA hasarı, DNA onarımı, OGG1, NEIL1, TG2, NFκB, PMA