Taşköprizâde Kemaleddin Efendi'nin "Uddetü Ashâbi'l-Bidâyeti Ve'n-Nihâye" adlı eserinin tahkik ve tahlili


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜLEYMAN TAŞ

Danışman: HÜSEYİN ESEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Merginânî'nin meşhur eseri el-Hidâye üzerine şerh, ihtisar ve hadis tahrici tarzında onlarca çalışma yapılmış olmasına rağmen, tecrid tarzı çalışmalara pek rastlanmamaktadır. Taşköprizâde Kemaleddin Efendi, el-Hidâye'yi illetlerinden arındırarak onun meselelerini derlemiş, ayrıca başka kaynaklardan ilavelerle bu meseleleri zenginleştirmiş ve fetva mecmuası formatında bir eser ortaya koymuştur. 'Uddetü Ashâbi'l-bidâyeti ve'n-nihâye fî tecridi mesâili'l-Hidâye' (el-Udde) diye isimlendirdiği bu eserde, kaynaklardaki muğlak ifadeleri kolaylaştırmış, gerekli gördüğü yerlerde önemli katkılarda bulunmuştur. Gençliğinden itibaren Osmanlı Devleti'ne bağlı önemli merkezlerde kadılık tecrübesi bulunan musannif, yaşadığı asrın problemleriyle ilgili konularda müstakil bölümler açmış ve dikkat çekici fetvalara imza atmıştır. Bu sebeple Taşköprizâde Kemaleddin Efendi tanıtılmayı, Udde Kitabı da yüzyıllardır bulunduğu kütüphanelerin tozlu raflarından kurtarılarak akademyanın hizmetine sunulmayı hak etmektedir. Anahtar Kelimeler: Taşköprizâde, Kemaleddin, 'Udde, Hidâye, Tecrid.