Ebeveynleri boşanma sürecinde olan 9-12 yaş aralığındaki çocukların boşanmaya uyumları ile bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZENNUR ÖZBEKLER KIN
Danışman: Yurdagül Kılıç Gündüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, ebeveynleri boşanma sürecinde olan 9-12 yaş aralığındaki çocukların boşanmaya uyumları ile bilişsel duygu düzenleme stratejilerini incelemektir. Araştırmada, betimsel türde nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma örneklemi, İzmir Bayraklı Adliyesi'nde boşanma davaları devam eden ebeveynlerin 9-12 yaş aralığındaki 103 çocuğundan oluşmaktadır. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan çocuklara verilen ölçekler, ebeveynlerinden onam alınarak çocuklar tarafından uygulanmıştır. Araştırmada, Çocuklar İçin Boşanmaya Uyum Ölçeği (ÇİBUÖ), Çocuklar İçin Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri Ölçeği (ÇİBDDSÖ) ve Çocuklar için Kişisel Bilgi Formu olmak üzere üç adet veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırma bulguları, katılımcı çocukların boşanmaya uyumları ile bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin alt boyutlarından olan kabul etme, kendini suçlama ve felaketleştirme arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Boşanmaya uyum ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiye yönelik sonuçlar; 9-12 yaş aralığındaki çocukların boşanmaya uyumları cinsiyete bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermezken, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin alt boyutlarından olan pozitif tekrar odaklanma, plana tekrar odaklanma ve pozitif yeniden gözden geçirme ile istatistiksel olarak anlamlı olarak farklılaştığı, erkeklerin pozitif tekrar odaklanma, plana tekrar odaklanma ve pozitif yeniden gözden geçirme alt boyutlarından aldıkları puanların kızlara göre daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Mevcut araştırmada ebeveynleri boşanma sürecinde olan 9-12 yaş aralığındaki çocukların boşanmaya uyumlarının doğum sırasına göre farklılaşıp farklılaşmadığı problemine yönelik bulgular, Çocuklar İçin Boşanmaya Uyum Ölçeği'nin "Çocuğun sosyal desteği" alt boyutunda, doğum sırası değişkenine göre anlamlı bir farklılık olduğunu göstermektedir. İlk çocukların "Çocuğun sosyal desteği" alt boyutundan aldıkları puanların son çocuklara göre daha düşük olduğu görülmektedir. Yapılan araştırmada, katılımcı çocukların boşanmaya uyumu ile bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiye yönelik diğer bulgularda ise; boşanmaya uyumun babanın eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği fakat anne eğitim durumuna göre farklılaştığı yönündedir. Buna göre, ilkokul mezunu annelerin çocuklarının "Çocuğun sosyal desteği" alt boyutunda aldıkları puanların, ortaokul ve lise mezunu annelerin çocuklarına göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Ayrıca; katılımcı çocukların babalarıyla görüşme sıklığına göre bilişsel duygu düzenleme stratejileri incelendiğinde, baba ile görüşme sıklığına göre felaketleştirme ve başkalarını suçlama alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında istatistiksel yönden anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Yapılan analize göre, felaketleştirme alt boyutunda, babaları ile ayda bir kez görüşen çocukların puanlarının, haftada birkaç kez, iki haftada bir, yılda birkaç kez görüşen ve hiç görüşmeyen çocuklara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Benzer şekilde, başkalarını suçlama alt boyutunda, ayda bir kez görüşen çocukların puanlarının, haftada birkaç kez, yılda birkaç kez ve hiç görüşmeyen çocukların puanlarından daha yüksek olduğu saptanmıştır.