Tarım ve çevre jeofiziği açısından topraktaki ağır metal kirliliğinin manyetik duyarlılık dağılımının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEMRE ERKMEN

Danışman: EMRE TİMUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Endüstriyel gelişim, yoksulluk ile mücadele ve buna bağlı olarak hayat standartlarını arttırmak için verilen gerekli bir süreçtir. İzmir, 1950'den sonra hızlı bir kentleşme dönemine girmiş ve şehir nüfusu aşırı artmıştır. Sanayileşme ve kentleşmenin dünyada artması, toprak kirliliği ve ekolojik bozulma gibi birçok sosyal ve çevresel sorunları da beraberinde getirmektedir. Kirlenmenin yatay ve düşey sınırları, yönü ve derinliğini, manyetik duyarlılık gibi jeofizik yöntemler belirlenebilmektedir. Jeokimya, jeoloji ve kimya ile ilgili yeni bir bilim disiplini olarak ortaya çıkmıştır. Bugün jeofizik ve jeokimyasal yöntemler birlikte uygulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, tarımsal ve kentsel topraklarda meydana gelen ağır metal kirliliğini manyetik duyarlılık ve jeokimyasal yöntemlerle belirleyebilmektir. Yoğun endüstriyel faaliyetlerinden dolayı çalışma alanı olarak Aliağa sanayi bölgesi seçilmiştir. Manyetik duyarlılık ölçümleri hem yatay hem de düşey yönde gerçekleştirilerek, yöntemin hem arazi hem de laboratuvar koşulları için uygun bir yöntem olduğu gösterilmiştir. Yatay ölçümler MS2E yüksek çözünürlüklü yüzey tarama sensörü ile gerçekleştirilirken, düşey ölçümler MS2E sensörü ve MS2C karot örnekleri için tasarlanan sensör kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçta İzmirÇanakkale Otoyolu üzerindeki yapılan yüzey ölçümlerinde yola yakın kısımlar diğer kısımlara kıyasla 11 kat daha fazla değerlere sahip iken; Aliağa sanayi bölgesinde yapılan çalışmalarda yamacın doğu kısmı batı kısmına kıyasla yaklaşık 11 kat daha fazla değerlere sahiptir. Özellikle Aliağa sanayi bölgesinde yapılan çalışmalar buradaki kirliliğin yüzeyden yaklaşık 60 cm derinliğe kadar devam ettiğini göstermektedir. Bununla birlikte tüm bu veriler, ACME Laboratuvarına yaptırılan ve 33 parametrenin incelendiği jeokimyasal analizlerle de desteklenmiştir.