Semantic geographical information system based disaster management system


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: CAN AYDIN

Danışman: VAHAP TECİM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Afetler doğal ve doğal olmayan sebeplerle azımsanmayacak derecede can ve mal kayıplarına sebep olmaktadır. Afet yöneticileri afeti etkin bir şekilde yönetebilmek için mekânsal veriye ihtiyaç duyarlar. Çoğunlukla ihtiyaç duyulan bu mekânsal veri dağıtık ve heterojen bir yapıdadır ve bilgi çıkarımı yapmak için birçok veri kaynağını bir araya getirmek gerekmektedir. Bu problem anlamsal web teknolojileri tarafından ontolojiler kullanarak çözülmektedir. Afet ontolojileri birçok alanda kullanılıyor olmasına rağmen literatür incelendiğinde; deprem alanında herhangi bir çalışmanın yapılmadığı görülmüştür. Bu çalışmada deprem alanında coğrafi tabanlı bir afet ontolojisi önermekteyiz. Bu amaçla deprem ve afet yönetimi terimler kavramsallaştırılacak, ontoloji tasarımı yapılacak, ve coğrafi ontolojileri üst düzey ontoloji olarak mekânsal işlemleri gerçekleştirebilmek için entegre edilecektir. Yıkıcı bir depremin ilk birkaç saatinde deprem hasar tahmini yapabilmek afet sonrası planlama ve karar verme açısından çok önemlidir. Son zamanlarda deprem mühendisliğinin gelişmesiyle beraber deprem hasar tahmini kuvvetli yer hareketi ağları kullanılarak belirlenmektedir. Oysaki nüfusu yoğun birçok şehir deprem riski altındadır. Bununla birlikte, risk altındaki birçok şehirde yüksek teknolojik sistemler gerektiren ve maliyetli olan kuvvetli yer hareketi ağı bulunmamaktadır. Bu çalışma güncel deprem parametreleri, nüfus, bina kalitesi, yol ve köprü konumları gibi verileri kullanarak deprem sonrası depremin verdiği hasarı tahminlemeyi önermektedir. Fakat bu bilgiler dağıtık ve verilerin entegrasyonu esnasında anlamsal heterojenlik problemi çözülememektedir. Bu amaçla, sadece deprem parametrelerine dayanarak hasar ve kayıp tahmini ortaya çıkarmak zorlu bir görevdir. Afet ontolojileri anlamsal birlikte çalışabilirliği sağlamak için kullanılmıştır ve hasar tahmini yapabilmek için de betimleme kuralları tanımlanmıştır. Son olarak afet ontolojisinin saklanması ve sorgulanabilmesi için Parliament triple store kullanılmış ve afet yöneticilerinin afete hızlı müdahale sağlaması için hasar değerlendirme haritaları sağlanmıştır.