Dantel Teknikleri ve Tek Renkli Dantel Efektlerinin Dijital Baskı Tekniği ile Uygulanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE YILDIZ
Danışman: Leyla Öğüt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dantel, giyinme ihtiyacı ve süslenme arzusu ile ortaya çıkmıştır. İlk örnekleri ağ/file işleri olan ve zamanla en narin ürünlerini veren bu sanat, tekstil tarihinde ayrı bir öneme sahip olmuştur. Dantel yapımı insanlar için bir uğraş ve aynı zamanda bir gelir kaynağıdır. İlk örneklerinden bugüne; kültürlerin ve geleneklerin aktarılmasında da önemli bir rol oynamıştır. Çoğunlukla ait oldukları coğrafyalara ve milletlere göre adlandırılan dantellerin desenleri; kültürel motiflerden etkilenmiş, kullanılan malzeme, araç ve teknik ile özgünleşmiştir. Dünya dantelleri arasında; Avrupa dantelleri başarılı örnekleri ile öne çıkmaktadır. Bu başarısı tekniğinin, araçlarının ve malzeme kalitesinin yüksek olması ile ilgilidir. Avrupa geçmişte sahip olduğu birçok önemli dantel üretim merkezi ile dantel ticaretinin de merkezi olmuştur. Ortaçağ'da manastırlarda üretilen danteller zamanla ev tipi üretimle yaygınlaşmıştır. Sanayi Devrimi ile geliştirilen basit makineler elde yapılan dantellerin önceleri zemin kumaşlarının üretilmesini sağlamıştır. Daha sonraları makinelerin gelişimi ile elde üretilen birçok karmaşık desen seri olarak üretilebilmiştir. Hem bir tekstil tekniği olarak hem de desen özelliği açısından tekstil tasarımında dantel önemli bir yere sahiptir. El yapımı danteller makineler ile daha ucuza üretilebilseler de özgünlükleri ve kendilerine has desen karakterleri onların farklı tekstil teknikleri ile taklit edilmelerine neden olmuştur. Baskı yöntemlerinin gelişmesi dantellerin özgün desen karakterlerinin tekstil yüzey tasarımlarında kullanılabilmesine olanak sağlamıştır. Dantel baskılı tekstiller; giyim, aksesuar ve ev tekstili gibi birçok alanda kullanılmıştır. Günümüz dantel efektli baskı tasarımları; çoğunlukla daha çevreci ve daha düşük maliyetli dijital baskı teknikleri ile uygulanmaktadır. Günümüz teknolojisinin en önemli kazanımlarından biri olan dijital baskı makineleri; hızları, baskı kaliteleri ve renk sonuçları ile eski tekniklere göre daha başarılı sonuçlar sunmaktadır. Bu çalışma, dantel tarihi hakkında kapsamlı araştırılma yapılmasını, monokromatik renk düzenlemelerinin incelenmesi ile birlikte tek renkli dantel efektli baskı tasarımlarının oluşturulmasını içermektedir. Dönemin sanat akımlarından etkilenen dantelin; Ortaçağ, Rönesans, Barok sanatından ve Sanayi Devrimi'nden nasıl etkilendiği; araştırılan yazılı ve görsel kaynaklar üzerinden örnekler ile açıklanmıştır. Daha sonra dantel baskı tasarım örneklerinin; kullanım alanları ve renk tercihleri analiz edilmiştir. Bu araştırmalar sonucunda tek renkli ve dantel efektli baskı tasarımları oluşturulmuştur. Ege Bölgesi'ne ait bitki formlarından yola çıkarak oluşturulan dantel desenlerinde klasik örneklerin karakteristik özellikleri dijital olarak analiz edilmiştir. Yöreye ait motifler bu özelliklerin üzerine uyarlanarak yeni dantel desenleri oluşturulmuştur. Bu desenler de monokromatik ve monoton renk düzenlemeleri ile baskılı kumaş koleksiyonuna dönüştürülmüştür.