Yeme reddi olan çocukların aile işlevlerinin ve annelerinde kişilik bozuklukları, depresyon ve anksiyete belirtilerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞEN ÜNLÜ

Danışman: ŞAHBAL ARAS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yazında erken çocukluk dönemindeki beslenme sorunlarının çocuğun gelişimini olumsuz yönde etkilediği ve annelerdeki ruhsal hastalıklarla ilişkili olabileceği bildirilmektedir. Bu çalışmada yeme reddi ile getirilen çocukların sosyodemografîk özellikleri ile gelişim düzeylerinin belirlenmesi, annelerinde kişilik bozukluklarının sıklığı, depresyon ve anksiyete belirtilerinin düzeylerinin saptanması, aile işlevlerinin değerlendirilmesi ve yeme reddine neden olabilecek etkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya yeme reddi nedeniyle DEÜTF Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Bilim Dalı'na başvuran 1-6 yaşlan arasında 30 çocuk ve annesi alınmıştır. Beslenme sorunu olmayan 30 çocuk ve annesi kontrol grubunu oluşturmuştur. Yeme reddi olan çocuklar tıbbi hastalıkların ayırt edilmesi amacıyla bir pediatri uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Her iki gruptaki çocuklara fiziksel gelişim değerlendirmeleri yapıldıktan sonra Ankara Gelişim Tarama Envanteri uygulanmıştır. Çocukların annelerine Beck Depresyon Envanteri, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri, SCID Kişilik Envanteri ve Aile Değerlendirme Ölçeği uygulanmış, anneler SCID II görüşmesi ile kişilik bozuklukları açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, yeme reddi olan çocukların kontrol grubundakilere göre daha düşük doğum ağırlığı ile doğdukları, daha kısa süre anne sütü aldıkları ve ek gıdalara daha geç başladıkları belirlenmiştir. Yeme reddi olan çocuklarda malnutrisyonun daha sık görüldüğü saptanmıştır. Beden kitle indeksi, % boy standartı ve boya göre ağırlık oram ortalamaları da yeme reddi olan çocuklarda daha düşüktür. Ankara Gelişim Tarama Envanteri ile değerlendirilen gelişimsel gerilik açısından iki grup arasında farklılık bulunmamıştır. Yeme reddi olan çocukların annelerinin depresyon ve anksiyete belirti düzeylerinin kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu, aile işlevlerinin de daha sağlıksız olduğu saptanmıştır. Çocuğun beden kitle indeksi ile Aile Değerlendirme Ölçeğinin genel işlevler alt ölçeği puanı arasında olumsuz korelasyon vardır. Ek gıdaya daha geç başlayan, annelerinin sürekli kaygı düzeyi ıxyüksek olan ve genel aile işlevlerinde sorunlar olan çocuklarda yeme reddi anlamlı olarak daha fazla görülmektedir. Yeme reddinin çocuğun gelişimi üzerine olumsuz etkileri göz önüne alındığında, bu çocukların uzun dönem izlem ve tedavilerinin gerekli olduğu düşünülmektedir. Ek gıdalara geç başlayan, annelerinin kaygı düzeyi yüksek olan ve aile işlevleri sağlıksız olan çocuklar, yeme reddi açısından risk altındadır. Bulgularımız, yeme reddinin sadece çocuğun ya da annenin değil, tüm ailenin işlevlerindeki bozukluğun belirtisi olduğunu akla getirmektedir. Bu nedenle yeme sorunları olan çocukların değerlendirmesi ve tedavisi sırasında tüm aileyi ele alan bütüncül bir yaklaşımın gerekli olduğu düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: yeme reddi, aile işlevleri, annede ruhsal sorunlar