Erişkin obstrüktif uyku apne (OSA) alt tiplerindeyorgunluk semptomlarının yorgunlukdeğerlendirme ölçeği (fatıgue assessment scale)ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF MERVE BAKMAZ
Danışman: Bahriye Oya İtil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı; Obstrüktif Uyku Apnesi (Obstructive Sleep Apnea, OSA) tanısı alan olgularda yorgunluk ve uykululuk semptomlarının yaygınlığını belirlemek, bu semptomların hastalık şiddeti apne hipopne indeksi (AHİ) ile ilişkisini incelemek ve olguları semptomatik fenotiplerine göre sınıflandırarak klinik özelliklerini karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, uyku laboratuvarında polisomnografi (PSG) eşliğinde OSA tanısı konulan 82 gönüllü olgu dahil edildi. Olguların demografik verileri ve PSG parametreleri kaydedildi. Yorgunluk düzeyini belirlemek amacıyla Yorgunluk Değerlendirme Ölçeği (Fatigue Assessment Scale, FAS), gündüz aşırı uykululuğu değerlendirmek amacıyla Epworth Uykululuk Ölçeği (Epworth Sleepiness Scale, ESS) kullanıldı. Olgular semptom profillerine göre 'Yorgun' (FAS ≥ 22, ESS ≤ 10), 'Uykulu' (FAS 10) ve 'Minimal Semptomlu' (FAS 0,05), grupların semptom şiddetlerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ayrıştığı görüldü (p<0,01). Sonuç: Çalışmamızın bulguları; OSA hastalarında yorgunluğun, uykululuktan bağımsız ve oldukça yaygın bir semptom olduğunu ortaya koymuştur. AHİ şiddeti ile semptom yükü arasında anlamlı bir korelasyon saptanmaması, klinik değerlendirmede sadece solunumsal parametrelere odaklanılmasının yetersiz kalabileceğini düşündürmektedir. Hastaların semptom temelli fenotiplere ayrılması ve klinik pratikte FAS gibi spesifik yorgunluk ölçeklerinin kullanımı, OSA yönetiminde daha kişiselleştirilmiş ve etkin tedavi stratejilerinin geliştirilmesine olanak sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Obstrüktif Uyku Apnesi, Yorgunluk, Fenotip, FAS, ESS.