Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLİZAR BERİL UYAR
Danışman: KEMAL ARI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cumhurbaşkanlığı, cumhuriyet rejimlerinde devletin en başındaki makamı temsil eder. Cumhurbaşkanlığının görev ve yetkileri Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan beri en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Parlamenter demokrasinin bir gereği olarak 1924 Anayasası'nda Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri zayıftır. Fakat Atatürk ve İnönü'nün Kurtuluş Savaşı'nda kazandıkları gücün etkisiyle bu dönemdeki işleyiş Anayasa'da verilenlerden daha fazla olmuştur. Onlardan sonra gelen Celal Bayar ise aynı gücü partisinden alarak korumaya çalışmıştır. Partisinden resmi olarak ayrılmasına rağmen Bayar Cumhurbaşkanlığı dönemi boyunca partisiyle organik bağlarını koparamamıştır. Bu sebeplerden dolayı Cumhurbaşkanlığı makamının sorumlulukları ve konumunu içeren yasa tasarıları, 27 Mayıs dönemi boyunca 1961 Anayasası yapılıncaya kadar en çok tartışılan yasa tasarıları olmuştur. Bu tartışmaların sonucunda ise 1924 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerinde çok büyük bir değişiklik olmasa da tarafsızlığı konusunda önemli düzenlemeler yapılmıştır. Gerek 1961 Anayasası'nın devraldığı miras, gerekse 1960-1980 arasındaki Türkiye ve Dünya konjonktürü 1924 Anayasası'na göre gerek seçilme biçimi, gerekse uygulamaları itibariyle bambaşka bir Cumhurbaşkanı profili yaratmıştır. Bu tezde 1961 Anayasası'ndaki Cumhurbaşkanı modelini ve bu modelin bu dönem göreve gelmiş üç Cumhurbaşkanı tarafından işleyişleri ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Cumhurbaşkanlığı, 1961 Anayasası, 27 Mayıs, Cemal Gürsel, Cevdet Sunay, Fahri Korutürk.