Ücretsiz izin
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENA BERFİN TUNÇ
Danışman: Mehmet Refik Korkusuz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Askı halinin bir türü olarak kabul edilen ücretsiz izin, kanundan doğan veya tarafların iradesiyle gerçekleşen, iş sözleşmesinin asli edimleri olan iş görme ve ücret borçlarının makul bir süre için ertelendiği bir kurumdur. Ücretsiz izin, işverenin teklifi üzerine işçinin yazılı onayıyla kurulabileceği gibi, tarafların eş zamanlı irade beyanlarıyla da gerçekleşebilir. Bu durum, İş Kanunu'nun 22. maddesinde düzenlenen "çalışma koşullarında esaslı değişiklik" başlığı altında değerlendirilmektedir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sözleşmenin özellikleri asli-tali edimler, askı halleri ve ücretsiz izin tanımlanıp unsurlarına yer verilmiştir. Ardından ikinci bölümde mevzuatta düzenlenen ücretsiz izin halleri ele alınmıştır. Son olarak üçüncü bölümde ise ücretsiz iznin hukuki sonuçları hususu ele alınmaya çalışılmıştır. Özellikle ücretsiz iznin kıdem süresine etkisi tartışma konusu yapılmış; askıda geçen bu sürenin kıdeme dahil edilmesine ilişkin öğreti ve yargı görüşleri incelenmiştir. Tez çalışmasında önce teorik çerçeve ve öğretideki görüşler ele alınmış, ardından Yargıtay kararları incelenerek uygulamadaki yansımalar değerlendirilmiştir. Bu süreçte, mevcut hukuki düzenlemeler esas alınarak açıklayıcı ve karşılaştırmalı bir inceleme yapılmıştır. Ücretsiz izin uygulamasında işçinin mağduriyetine yol açabilecek uygulamalara karşı dikkatli olunması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, ücretsiz izin uygulamasının sınırları, geçerlilik şartları ve işçinin kıdemine etkisi bakımından daha öngörülebilir, tutarlı ve işçiyi koruyucu bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Askı teorisi, ücretsiz izin, feshin son çare olma ilkesi, işletme gerekleri, iş güvencesi.