Tekstilde döngüsel tasarım yaklaşımıyla deneysel dokuma uygulamaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACİBE SENA AZİMLİ
Danışman: Neslihan Yaşar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tekstil sektörünün geçmişten günümüze gelişimi hızlı tüketim alışkanlıklarını beraberinde getirmiştir. Talebi karşılamak adına üretilen kısa ömürlü ürünler, hammaddelerin hızlı bir şekilde tüketilmesi ve ürünün kullanım sonrası atık haline gelmesi ile sonuçlanmaktadır. Bu doğrusal tüketim modeli doğa üzerinde büyük bir baskı oluşturmaktadır. Ürünlerin kullanım ömrünü uzatmak ve kirliliği azalmak amacıyla çeşitli döngüsel ve sürdürülebilir tasarım yöntemleri geliştirilmektedir. Döngüsel tasarım, geridönüşümü teşvik etmeyi ve geri dönüştürülmüş materyaller ile tasarım yapma disiplinini ifade etmektedir. Bu bağlamda tekstil atıklarının geri dönüştürülmesinden elde edilen geri dönüştürülmüş ipliklerin kullanımı önem kazanmaktadır. Tez çalışması kapsamında birinci bölümde; tekstil sektörü ve dokuma tasarımının gelişimine değinilirken, sürdürülebilir ve döngüsel tasarım kavramları aktarılmıştır. Ayrıca tasarımcının döngüsellikte rolüne değinilirken döngüsel tasarım disiplinini takip eden çeşitli sanatçılara yer verilmiş ve tekstil atıklarından üretilen geri dönüştürülmüş iplikler anlatılmıştır. İkinci bölümde; tasarımcı bakış açısıyla geri dönüştürülmüş ipliklerden katma değeri yüksek deneysel dokuma uygulamaları yapılmıştır. Tasarım sürecinde, Uşak Organize Sanayii'de yer alan ve tekstil atıklarından geri dönüştürülmüş iplikler üreten Polat İplik Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.' den temin edilen çeşitli renklerdeki iplikler ile numune dokuma uygulamaları yapılmıştır. Ön numune çalışmaları dokuma tasarımlarında hangi örgülerin ve hangi renk kombinasyonlarının kullanılacağını belirlemiştir. Toplamda 6 adet deneysel dokuma tasarımı yapılmıştır ve tasarımlar endüstriyel anlamda üretilebilecek düzeyde armürlü dokuma tekniği ile dokunmuştur. Dokunan kumaşlar çoğunlukla ev tekstili ürünlerinde olmak üzere çeşitli tekstil ürünü tasarımlarında kullanılmak üzere tasarlanmış döngüsel tasarımlardır. Bu tez çalışması kapsamında döngüsel tasarım disiplinine vurgu yapılarak, tasarım sürecinde geri dönüştürülmüş malzemelerin sürdürülebilirlik açısından önemi ve teşviki amaçlanmıştır.