Biyobozunur poliester liflerine uygulanan modifikasyonların ürün özelliklerine etkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİGEN SELLİ

Danışman: ÜMİT HALİS ERDOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu doktora tezi kapsamında ekonomik ve çevresel anlamda önemi giderek artan biyobozunur polimerlerden endüstriyel üretime uygun cihazlar kullanılarak tekstil lifi ve katkılı polimer üretimleri gerçekleştirilmiştir. Üretim parametrelerinde yapılan değişiklikler ve katkı maddelerinin ilavesi ile farklı özelliklere sahip biyobozunur lifler üretilmiştir. Ayrıca katkılı polimerlerin özelliklerinin lif üretimleri üzerine etkisi analiz edilmiştir. Çalışmada öncelikle poli(hidroksibütirat-ko-valerat) polimerinden eriyikten lif çekimi ile içi dolu ve içi boşluklu katkısız lifler üretilmiş, daha sonra katkı maddelerinin ilavesi ile katkısız liflerin üretimlerinde görülen kısıtlar giderilmiştir. İşlem iyileştirici katkı maddesinin ilavesi ile ekstrüzyon sıcaklıklarında düşme sağlanmış ve filament eriyik akışı iyileştirilmiştir. Çalışmada ayrıca, poli(hidroksibütirat-ko-valerat)/poli(laktikasit) bikomponent lifleri ve düşük erime noktasına sahip polikaprolakton polimerinden monofilament üretimi eriyikten lif çekim yöntemi kullanılarak başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Poli(kaprolakton) polimerinden monofilament üretiminde germe-çekme sisteminde uygulanan modifikasyon ile lifin sünme davranışı kontrol altına alınmıştır. Katkılı polimer üretimlerinde, polihidroksibütirat polimerine plastikleştirici olarak tribütil sitrat ve polikaprolakton ilave edilmiştir. Poli(hidroksibütirat-ko-valerat) polimerinden ise, farklı oranlarda fonksiyonel katkı maddeleri (alfa selüloz ve titanyumdioksit) ve plastikleştiriciler (polipropilen ve tribütil sitrat) içeren katkılı polimerler üretilmiştir. Plastikleştiricilerin ilavesi ile biyobozunur katkılı polimerlerin ısıl kararlılıklarında ve kristalizasyon sıcaklıklarında artış sağlanmıştır. Çalışma sonuçları, biyobozunur polimerlerden yapılacak malzeme üretimi araştırmalarına ve lif üretiminde faaliyet gösteren araştırmacı ve tekstil üreticilerinin biyobozunur liflerin geliştirilmesi ile ilgili ileriki çalışmalarına katkı sağlayacaktır.