Yaygın Evre Küçük Hücreli Akciğer Kanseri Hastalarında Kemoterapi Sonrası Torasik Radyoterapi Dozunun Prognostik Etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA ÖZTÜRK

Danışman: Ayşe Nur Demiral

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Yaygın evre küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK) tanılı hastalarda sistemik tedavi sonrası uygulanan torasik radyoterapi (RT) toplam dozunun (Zamana göre ayarlanmış Biyolojik Etkin Doz, tBED10Gy) artmasının torasik RT'ye (TRT) yerel-bölgesel (YB) yanıt ve sağkalım üzerine etkisi incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: 2009-2023 yılları arasında kliniğimizde yaygın evre KHAK tanısıyla en az 2 kür indüksiyon kemoterapisi (KT) almış, daha önce TRT uygulanmamış ve TRT'yi en az 10 fraksiyonda ve toplam doz BED10Gy'i > 36 Gy alan 60 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Farklı RT fraksiyonasyon şemalarının toplam dozunun etkinlik yönünden karşılaştırılması amacıyla tBED10Gy formülü kullanıldı. Çalışmada verilerin istatistiksel analizi için SPSS v.26'dan yararlanıldı. TRT sonrası YB yanıtı etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla tek (TDA) ve çok değişkenli analizler (ÇDA) için sırasıyla ki–kare testi ve lojistik regresyon analizi uygulandı. Sağkalımların hesaplanmasında Kaplan-Meier yöntemi kullanıldı. Prognostik faktörlerin sağkalıma etkisini değerlendirmek amacıyla TDA ve ÇDA'lar için sırasıyla; log-rank testi ve Cox regresyon analizi yapıldı. Bulgular: Medyan tanı yaşı 63 (47-78), erkek oranı %78,3 olarak saptandı. Medyan izlem süresi 7,5 (1-77) aydı. Medyan genel sağkalım (GSK) 15,9 ay, 1-yıllık ve 2-yıllık GSK oranları ise % 73,3 ve % 24,9 idi. Medyan progresyonsuz sağkalım (PSK) 8,3 ay, 1-yıllık ve 2-yıllık PSK oranları % 29,3 ve % 11,8; medyan uzak progresyonsuz sağkalım (UPSK) 9,4 ay, 1-yıllık ve 2-yıllık UPSK oranları % 37,4 ve % 15,1; medyan yerel-bölgesel progresyonsuz sağkalım (YBPSK) 19,8 ay, 1-yıllık ve 2-yıllık YBPSK oranları % 65 ve % 38,1 olarak izlendi. TRT toplam dozu medyan 44 (30-70) Gy idi (tBED10Gy 24 hastada > 50 Gy; 36 hastada 50 Gy (p:0,031) olmasının yanıtı istatistiksel anlamlı olarak arttırdığı görüldü. TRT toplam doz tBED10Gy düzeyi TDA'da medyan PSK (p:0,006) ve medyan UPSK'yi (p:0,010) istatistiksel anlamlı düzeyde olumlu etkilemekle birlikte ÇDA'larda sağkalıma etkisi gösterilemedi. Medyan sağkalımları etkileyen faktörler için yapılan ÇDA'larda saptanan olumlu prognostik faktörler: GSK için tümör boyutunun Parsiyel Yanıt (PY) olması; PSK için kadın cinsiyet, karaciğer metastazı olmaması, TRT'ye YB yanıtın PET-BT'de > PY olması, profilaktik kranyal ışınlama (PKI) varlığı ve 2. sıra sistemik tedavi verilmemesi; UPSK için kadın cinsiyet, karaciğer metastazı olmaması, PKI varlığı ve ilk progresyonda uzak progresyon olmaması; YBPSK için TRT öncesi KT'ye YB yanıtın PET-BT'de > PY olması ve TRT'ye YB yanıtın PET-BT'de > PY olmasıdır. tBED10Gy > 50 Gy ve PY veren hastalar (n=27) alt grubunda YBPSK için TRT toplam dozu yönünden yapılan TDA'da tBED10Gy'in 50 Gy'in üstünde olmasının medyan YBPSK'yi istatistiksel anlamlı düzeyde arttırdığı saptandı (p:0,010). Sonuç: Yaygın evre KHAK tanılı, sistemik tedaviye uzak metastazlarda tam/tama yakın yanıt ve yerel-bölgesel hastalıkta en az PY veren hastalarda TRT toplam doz tBED10Gy'in yükseltilmesi, TRT'ye yanıtı arttırarak sağkalım avantajı sağlayabilir.