İŞİTSEL VE GÖRSEL SEYREK UYARAN PARADİGMASI İLE ELDE EDİLEN ORTALAMA P300-OLAYA İLİŞKİN POTANSİYELİNİN 50 YAŞ VE ÜZERİ SAĞLIKLI YAŞLILARDA MODALİTE ETKİSİNİN İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Klinik Sinir Bilimler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLAYDA KIYI

Eş Danışman: GÖRSEV YENER, İBRAHİM ÖZTURA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Bu çalışmada 50 yaş ve üzeri örneklemde işitsel ve görsel iki uyaranlı seyrek uyaran paradigması ile elde edilen P300 olaya ilişkin potansiyel bileşeni için, tepe ve ortalama genlik ile tepe latans değerlerinde, duyusal modalite kaynaklı farkların incelenmesi hedeflenmiştir. YÖNTEM: Çalışmada ilk olarak sıra etkisinin varlığı incelenmiştir. Bunun için 15 işitsel önce görsel sonra, 15 görsel önce işitsel sonra olacak şekilde kayıtları alınmış 50 yaş ve üzeri 30 sağlıklı gönüllüye ait veriler analizlere dahil edilmiştir. Modalite analizleri 50 yaş ve üzeri 105 sağlıklı gönüllüye ait veriler ile gerçekleştirilmiştir. Elektroansefalografi kayıtları esnasında işitsel ve görsel iki uyaranlı seyrek uyaran paradigması kullanılmış olup; tepe genlik, ortalama genlik ve tepe latans ölçümleri, Fz, Cz ve Pz elektrotlarından, 250-550ms aralığında yapılmıştır. BULGULAR: Analizlerde işitsel seyrek uyaran paradigmasında tepe genlik [F(2,56)=.738, p=.440], tepe latans [F(2,56)=.028, p=.903] ve ortalama genlik [F(2,56)=.669, p=.190] ölçümlerinde ve görsel seyrek uyaran paradigmasında tepe genlik [F(2,56)=2,324, p=.118], tepe latans [F(2,56)=3,309, p=.058] ve ortalama genlik[F(2,56)=.779, p=.414] bulgularında sıra etkisinden kaynaklanan bir fark görülmemiştir. Modalite analizlerinde tepe genlik [F(2,208)=47,317, p<.001] ve ortalama genlik [F(2,208)=64.793, p<.001] için anlamlı modalite ekisi görülmüş, ileri analizlerde tüm koşullarda işitsel yanıtların görsel yanıtlardan küçük olduğu bulunmuştur (tüm, p<.015). Tepe latans ölçümlerinde ise modalite etkisinin anlamlı olmadığı görülmüştür [F(2,208)=2.610, p=.092]. SONUÇ: Çalışma bulguları işitsel ve görsel seyrek uyaran paradigması ile elde edilen P300 yanıtlarının 50 yaş ve üzeri sağlıklı bireylerde duyusal modaliteye özgü farkları ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Olaya İlişkin Potansiyel, Modalite, P300, İşitsel, Görsel