KADIN DOĞUM KLİNİĞİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN ERAS PROTOKOLLERİNİ UYGULAMA DURUMU VE GÖRÜŞLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE ÇETİN
Danışman: Hande Yağcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, kadın doğum kliniğinde çalışan sağlık personellerinin ERAS protokollerini ameliyat öncesi ve sonrası süreçte uygulama durumlarını ve görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma Aralık 2020-Ocak 2021 tarihleri arasında, İzmir'deki bir üniversite ve bir devlet hastanesinde kadın doğum kliniğinde çalışan sağlık personellerine uygulanmıştır. Çalışmanın verileri "Kadın Doğum Kliniği Sağlık Personellerinin ERAS Protokollerini Uygulama Durumu ve Görüşlerine Yönelik Anketi" kullanılarak yüz yüze ve online yolla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler ve ki kare analizi kullanılmıştır. Sağlık personellerinin %86.8'i ERAS kriterlerini bilmediğini belirtmiştir. ERAS'ı bilenlerin %65'i erkek, %75'i 20-30 yaş aralığında, %65'i lisansüstü eğitim almış ve doktor, %60'ı mezun olalı 1-5 yıl olmuş, %70'i yararlılığına inanıyor, %33.3'ü ekip içi çatışmadan ötürü uygulamada zorluk yaşadıklarını ve %33.3'ü taburculuk süresini kısalttığını belirtmiştir. Katılımcıların cinsiyetleri, ERAS'la ilgili makale okuma, yararlılığına inanma ve öğrenme kaynakları ile ERAS bilme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.005). Preop dönemde ERAS protokollerinden katılımcıların %94.4'ü operasyon öncesi hastanın giydirilmesi, üzerindeki metal, protez ve oje gibi materyallerin çıkarılması işlemleri ile %90.7'si profilaktik antibiyotik uyguladıklarını ve %86.1'i operasyon hakkında yazılı veya sözlü bilgilendirme yaptıklarını belirtmiştir. Postoperatif dönemde ise katılımcıların tamamı yaşam bulgularının ilk saat 15 dakikada bir, sonrasında saatlik ve stabil olduğu zaman 4-6 saatte bir izlenmesi, %89.4'ü cerrahi sonrası ilk 24 saat içerisinde normal diyete geçiş kriterlerini ve %78.1'i parasetamol uyguladıklarını belirtmişlerdir. Katılımcıların çalışma yılı ile rutin lavman uygulanmaması, operasyon öncesi 6 saate kadar yumuşak gıda tüketimi, ameliyat bölgesi traşı yerine epilasyon cihazı kullanımı ve mesane jimnastiği yaptırılması ERAS maddeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. ERAS protokollerinin kadın doğum kliniklerindeki sağlık çalışanları arasında bilinme durumunun düşük olduğu saptanmıştır. ERAS maddeleri ile yaş ilişkisi incelendiğinde ise meslekte genç kişilerin yeni bilgilerinin korunması sebebiyle uygulamada aktif rol aldıkları görülebilmektedir. Bazı uygulamalarda ise meslekte geçirilen yıl arttıkça ERAS maddelerini uygulanmada daha çok rol aldığı görülebilmektedir.