Dini istismar eden terör örgütlerinin finansal kaynaklarının analizi: EL-KAİDE, DEAŞ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADNAN KOÇAK

Danışman: TÜRKMEN TÖRELİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

20. yüzyılın sonu ile 21. yüzyılın başlarında klasik savaşın yöntem ve taktikleri değişmiştir. Bu taktikler arasında, farklı din ve mezhebe tabi olan silahlı ve silahsız grupların hedef devlette toprak istemek, kendi inanç, düşünce ve dünya görüşünü hakim kılmayı amaçlamak üzere radikalleşmiştir. Dünyada siyasi yönden devamlı ezilen ve mağdur edilen toplum olduğunu iddia eden cihatçı gruplar devletler üzerinde farklı şiddet, yıldırma, korku salma metotları geliştirmiştir. Hücre yapılanması şeklinde organize olan dini düzen vaadiyle dinde radikalleşen silahlı ve silahsız örgütler dünyanın değişik bölge ve coğrafyalarında hakim güç haline gelmiştir. Literatürde yeni nesil küresel terör örgütleri olarak ifade edilen El-Kaide, DEAŞ/IŞİD ve FETÖ/PYD'nin finans kaynakları, ulusal ve uluslararası bağımsız ve tarafsız otoritelerinin yayınlanan kanun, karar, rapor ve sözleşmeleri, adli ve idari kurumların kararları, akademik çalışmalar ile uzmanların görüş ve önerileri ışığında açıklanarak analiz edilmiştir. Analiz neticesinde, uluslararası kurum ve örgütlerce, El-Kaide ve DEAŞ/IŞİD'in finans kaynaklarıyla mücadelede ilerleme sağlanmıştır. Ancak uluslararası alanda FETÖ/PDY'nin finans kaynakları ile mücadelede aynı irade ve hassasiyet gösterilmemiştir. İletişim ve bilişimde kullanılan teknik cihaz ve ekipmanların gelişmesiyle birlikte küreselleşen finans sektöründeki blok zincir teknolojisine sahip dijital-kripto-elektronik paralar borsalarda işlem görmeye başlamıştır. Merkezi belli olmayan kripto para borsalarıyla alakalı olarak uluslararası boyutlarda zamanında gerekli yasal düzenlemelerinin yapılmaması, kontrol ve denetim mekanizmasının kurulmaması terörizmin finansmanı ile mücadelesinde risk taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Terör, Dini İstismar Eden Terör Örgütleri, Terörün Finansmanı.