Tavşanlarda deneysel laminektomi modelinde lokal uygulanan vankomisinin intradural etkisinin (bos düzeyi ) araştırılması ve histopatolojik değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: JAVID KHALILOV
Danışman: ÖMER AKÇALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İntravenöz yolla ve omurga üzerine direkt lokal uygulanan vankomisinin kan beyin bariyerini geçip geçmediği ve santral sinir sistemi üzerindeki histopatolojik etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem : Çalışmaya toplam 18 tavşan, üç grup halinde alındı. 1. grup kontrol grubu olarak belirlendi ve laminektomi sonrası yara kapatıldı. 2. gruba laminektomi sonrası lokal vankomisin (30mg/kg, total doz 50mg) uygulandı. 3. gruba da laminektomi sonrası intravenöz vankomisin (10mg/kg, total doz 30mg) yapıldı. Deneklerden ameliyat sonrası 6. 12. 24. saatlerde BOS ve serum örnekleri alındı. Tüm numunelerden LC-MS/MS yöntemi ile vankomisin düzeyi bakıldı. İşlem sonrası 4.haftada denekler sakrifiye edilerek lomber vertebraları blok şeklinde çıkarıldı. Kesitler epidural fibrozis açısından derecelendirildi ve histopatolojik analizi yapıldı. Biyokimyasal analizler ve patolojik incelemeler ile sonuçların istatistiksel analizi çift kör olarak çalışıldı. Bulgular: Üç grubun ölçüm değerleri karşılaştırıldığında, intravenöz vankomisin uygulanan grupta 6. saatte alınan BOS örneklerinde vankomisin düzeyinin kontrol-lokal vankomisin gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu bulunmuştur (p =0.035). 12. ve 24. saatteki BOS vankomisin ölçümlerinde ise 3 grup arasında fark saptanmamıştır. İkili grup karşılaştırmasında da benzer şekilde IV vankomisin grubunda 6. saat BOS değerlerinin lokal vankomisin grubuna göre anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,025). Ancak 12. ve 24. saat ölçümlerinde her üç grup arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Üç grubun serum vankomisin değerleri karşılaştırıldığında, IV vankomisin ve lokal grup ile kontrol grubu arasında 6. 12. ve 24. saatlerde anlamlı yüksek değerler saptanmıştır (p<0.05). IV vankomisin grubu ile lokal grup arasındaki serum düzeyleri karşılaştırmasında ise, IV vankomisin grubunda 6.ve 12. saat ölçümlerinin anlamlı olarak yüksek olduğu (p<0,050), 24.saat ölçümlerinde ise farklılık olmadığı bulunmuştur. Grupların kendi içlerindeki değerlendirmelerinde ise, IV uygulamada BOS değerleri 6. saatte yüksek olup 12 ve 24. saatlerde düşme eğilimi gösterirken, lokal grupta 6. saatte saptanamamış, 12. ve 24. saatlerde de eser miktarda saptanmıştır. Serumda ise IV grupta 12. saatte vankomisin düzeyi tepe noktasına ulaşmış ve 24. saatte anlamlı düşme saptanmıştır (p=0.03). Lokal grubun serum değerleri çok yüksek olmamakla birlikte 6. saatten 24. saate kadar artan bir yükselme eğilimi olduğu görülmüştür. Histopatolojik değerlendirme sonuçları değerlendirildiğinde, IV gruptan elde edilen örneklerin tamamında Grade1 fibrozis, lokal uygulama örneklerininın tamamında ise Grade 0 fibrozis bulunmuştur. Kontrol grubunda ise %50 örnekte Grade 3, %16,7 Grade 2 ve %33,3 Grade 0 fibrozis saptanmıştır. İstatistiksel olarak her üç grup arasında da anlamlı farklılık mevcuttur (p=0.01). Sonuç : İntravenöz vankomisin uygulamasında tavşan modelinde vankomisin molekülünün kan beyin bariyerini 6. saatte geçtiği gösterilmiştir. Her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı olmasa da lokal vankomisin uygulamasında da beyin omurilik sıvısında eser miktarda vankomisin molekülü bulunmaktadır ve 6. saatten 24. saate kadar ılımlı bir artış göstermektedir. Lokal vankomisin uygulamasında epidural fibrosiz diğer gruplara göre daha az oluşmuştur. Asidik yapıdaki vankomisin molekülü, fibroblastları etkileyerek fibrosis oluşumunu azaltıyor olabilir. Bu çalışmadan elde edilen veriler, infüzyon ve lokal vankomisin uygulamasının olumlu etkileri olabileceği lehinedir. Devam edecek çalışmalarda, lokal vankomisin dozaj değişiklikleri ve uzun süreli salınım sistemlerine üzerinde durulursa yeni tedavi rehberleri geliştirilebilir. Anahtar Kelimeler : Laminektomi , vankomisin , BOS ,epidural fibrozis