Jeopolitik açıdan Kuşak Yol Projesi ve Türkiye'nin önemi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORKUN KILINÇ

Danışman: Türkmen Töreli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İlk kez Çin Halk Cumhuriyeti Başkanı Xi Jinping tarafından 2013 yılında duyurulan Kuşak Yol Girişimi, Çin'in Tarihi İpek Yolu'nu tekrar canlandırarak dünya ekonomisine sunduğu kazan-kazan ilkesine dayanan, uluslararası iş birliği enerji, ulaşım ve altyapı yatırımlarını içeren küresel bir proje olarak lanse edilmiştir. Bir Kuşak Bir Yol adıyla tanıtılan proje zaman içerisinde kamu diplomasisi dikkate alınarak Kuşak-Yol Girişimi olarak isim değiştirmiştir. Çin, projeyle Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlamayı, proje güzergâhı üzerinde bulunan ülkeler arasında ticareti artırmayı, gümrük işlemlerini kolaylaştırmayı, kültürel ve siyasal etkileşimi artırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, ilk olarak Çin'in proje öncesi benimsediği diplomasi anlayışı ve uyguladığı reformlara değinilmekte, daha sonra Kuşak Yol Girişimi ile değişen diplomasi yaklaşımı irdelenmektedir. Bu kapsamda Çin'in bu girişime dâhil ettiği ülkeler ile yürüttüğü dış politika üzerinden onun kısa ve uzun vadeli jeopolitik hedefleri analiz edilmektedir. Çalışmada ayrıca bu girişimin güç geçiş teorisi açısından uluslararası sistemde yarattığı etkiler, oluşturduğu alternatifler ve fırsatlar bakımından sunduğu yumuşak güç unsurları ele alınmakta ve Türkiye'nin Kuşak Yol Girişimi kapsamında Çin'in jeopolitik okumasında bulunduğu konum analiz edilmektedir. Son olarak çalışmada Türkiye açısından projenin sunduğu fırsatlar ve tehditler ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kuşak Yol Girişimi, Çin, Türkiye, Jeopolitik, Orta Koridor.