Sol-jel yöntemi ile güç tutuşur kumaş eldesinin çevresel etkilerinin yaşam döngüsü analiziyle incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YEŞİM ÜNVAR

Danışman: AYSUN AKŞİT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının ilk kısmını, daha önce bir yüksek lisans tez çalışması kapsamında gerçekleştirilmiş olan sol-jel yöntemi ile güç tutuşur kumaş eldesine yönelik bir, iki ve üç adımlı kaplama proses koşullarının ve elde edilen kumaşın çevresel etkilerinin incelenmesi oluşturmaktadır. İkinci kısımda anılan çalışmadan alınan sol-jel reçetesinin farklı özellikte pamuklu, keten ve viskon kumaşlara hem standart işlem akışı hem de ön kurutma prosesinin eklenmesiyle elde edilen yeni işlem akışına dayanarak tek adımda uygulanmasının proses dinamiklerine ve çevresel etkilere olan katkısı incelenmiştir. Çalışma kapsamında sol-jel yöntemi ile güç tutuşur kumaşlar elde edilmiştir. Kumaşların güç tutuşur özellikleri limit oksijen indeksi (LOI) testi ile belirlenmiştir. Deneysel çalışmalardan elde edilen kütle ve enerji verileri çevresel etkilerin değerlendirilmesi amacıyla bir metrekare güç tutuşur kumaş üretimiyle ilişkilendirilmiştir. Yaşam döngüsü analizi yöntemi GaBi 6 (Thinkstep) yazılımı ve veri tabanı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve potansiyel çevresel etkiler, Leiden Üniversitesi Çevre Bilim Merkezi'nin geliştirmiş olduğu CML2001 karakterizasyon faktörleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, kaplama sayısı arttıkça güç tutuşur özelliğin ve ilişkili çevresel etkilerin arttığını göstermiştir Öte yandan, pamuk, keten ve viskon kumaşların ön kurutma prosesine tabi tutulması ile kumaşların güç tutuşurluk özellikleri artırılmıştır. Ancak ön kurutma prosesi ile enerji tüketimi arttığından, enerji tüketimi ile ilişkili çevresel etki değerlerinde de artış görülmüştür.