Kamyon sabit ön aksının topoloji optimizasyonu yardımıyla hafifletilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makina Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA POLAT

Danışman: Mehmet Murat Topaç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez kapsamında kullanımda olan bir ağır ticari aracın sabit ön aksı için Topoloji Optimizasyonu ve Deney Tasarımı (DT) tabanlı kütle azaltma süreci özetlenmiştir. Farklı yükleme koşulları için aks kirişinin gerilme yoğunlaşma bölgelerini belirlemek üzere Sonlu Elemanlar (SE) analizleri gerçekleştirilmiştir. Ardından, kritik yükleme koşullarında kütle azaltımının mümkün olduğu bölgeleri belirlemek için Topoloji Optimizasyonu kullanılmıştır. Analiz Sonuçlarına göre, deliklerin şekli ve konumu için tasarım parametreleri belirlenmiştir. DT-Yanıt Yüzey Yöntemi (YYY) yaklaşımı kullanılarak aks kirişi üzerinde parametrik bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu deliklerin hasar potansiyeli Goodman-Haigh diyagramı yardımıyla değerlendirilmiştir. Sonuçlar, yeni bir hasar modu oluşturmadan toplam kütlenin %14,2 oranında azaltılabileceğini göstermiştir. Çalışılan aksın yıllık üretim kapasitesi göz önüne alındığında, aynı miktarda malzeme kullanılarak yaklaşık 8.000 ilave aks kirişi üretilebileceği görülmektedir.