Bütçe açıkları ve politika etkisizliği: Türkiye uygulaması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Genel İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELMAS YALDIZ

Danışman: UTKU UTKULU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Özellikle 1980'lerden sonra, bütçe açıkları ve iç borçlar ekonomik gündemin enönemli konuları arasında yer almı tır. Fakat bu de i kenlerin ekonomi üzerindekietkileri gerek iktisadi teori gerekse ampirik çalı maların ula tı ı sonuçlar açısından açıkde ildir. Çünkü bütçe açıkları ve iç borçların ekonomi üzerindeki etkisi bireylerinalgılamalarına göre de i ir. E er bireyler hükümet borcunu net servet olarakalgılıyorsa, vergi indiriminin neden oldu u bir bütçe açı ının borçlanma ile finanseedilmesi, harcanabilir geliri artırır, toplam talebi uyarır, faiz oranlarını artırır ve özelsektör yatırımlarını dı lar. Bu sonuç Keynesyen Teorinin ürünüdür. Ricardocu DenklikTeoremi (RDT) Keynesyenlerin sonuçlarına kar ı çıkmaktadır. Bu teoreme görehükümet borcu rasyonel bireyler tarafından net servet olarak algılanmamaktadır.RDT'ye göre bireyler cari bir vergi indiriminin gelecekte bir vergi yükü olarakkar ılarına çıkaca ını dü ünürler. Bu bireylere göre, iç borçlanma ile finanse edilmicari bir vergi indirimi sadece vergi tahsilâtını geciktirmektir. Böyle bir durumdabireyler Keynesyen Teori'nin önerdi inin aksi yönde hareket edeceklerdir.Bir ekonomide bu iki yakla ımdan hangisinin geçerli oldu unun bilinmesi maliyepolitikalarının sonuçları açısından önemlidir. Bu çalı manı esas amacı RDT'nin Türkiyeiçin geçerlili ini, e bütünle me tekniklerini kullanarak ara tırmaktır. Bu çalı madaRDT'nin geçerlili i 1994:1-2005:4'e kadar olan veri aralı ında, öncelikle bir tüketimfonksiyonu tahmin edilerek, daha sonra ise ikiz açık hipotezinin geçerlili ini test ederekara tırılmı tır. Çünkü kiz Açık hipotezinin reddedilmesi, RDT'nin geçerli olmasıanlamına gelmektedir.Çalı mada klasik e bütünle me yakla ımlarına ek olarak, yapısal kırılmalarıdikkate alan bütünle me ve e bütünle me testlerinin yanı sıra sınır testi ve ARDLyakla ımı gibi teknikler de kullanılmı tır. Çalı madan elde edilen genel sonuçlar,RDT'nin Türkiye için geçerli bir teorem olmadı ını göstermektedir. Buna göre bütçeaçıkları Türkiye ekonomisi üzerinde olumsuz etkileri vardır.