SARS-CoV-2'nin hekimlerin psikolojisine etkisi olarak tükenmişlik sendromu


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENGÜL TARHAN

Danışman: EYÜP SABRİ UÇAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Aralık 2019'da etkenin Ağır Akut Solunum Sendromu Koronavirüsü-2 (SARS-CoV2) pnömoni salgını patlak verdi. Hastalık 2019 koronavirüs hastalığı (COVID-19) olarak isimlendirildi. Tükenmişlik ise çalışan bireylerde, "kişinin ihtiyaçları ve işinin talepleri arasındaki uyumsuzluğun artması" ile oluşan bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, SARS-CoV-2 pandemisinde Türkiye'de çalışan hekimlerin tükenmişlik düzeyleri ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamızda "Sosyodemografik Veri Formu" ve "Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ)" olmak üzere iki kısımdan oluşan anket formu kullanılmıştır. Pandemi döneminde aktif görev yapmakta olan hekimlere 17-22 Mayıs 2020 tarihleri arasında, anket ve gönüllü onam formu internet üzerinden iletişim numaralarına gönderilmiştir. Bunlara ek olarak Türk Toraks Derneği ve diğer meslek ve sağlık kuruluşlarının iletişim grupları ile hedef kitleye ulaşılmıştır. Tükenmişlik, her bir katılımcının Duygusal Tükenme (DT), Duyarsızlaşma (D) ve Kişisel Başarı Eksikliği (KBE) olmak üzere üç alt ölçekten aldığı puanlarla değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 366 (%41) araştırma görevlisi, 328 (%36,7) uzman, 181 (%20,3) öğretim üyesi ve 18 (%2) pratisyen hekim olmak üzere 893 kişi katıldı (kadın=%56.7 ve ortalama yaş=38.54±11.58 yıl). Pandemi biriminde görev alan hekimlerin (n=730, %81.7) tükenmişlik düzeyleri görev almayanlara göre daha analımlı olarak yüksekti (p<0.001). Tükenmişlik skorları yaş ile negatif, nöbet sayısı ile pozitif yönlü koreleydi (p<0.001). Ayrıca, mesleğini değiştirmek isteyenlerin (n= 296, %33,1) ve ailesine veya kendisine yeterli vakit ayıramadığını düşünenlerin (n=476, %53,3) tükenmişlik skorları anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.001). Sonuç: Çalışmamız bildiğimiz kadarı ile SARS-CoV-2 pandemisinde ülkemizdeki hekimlerin tükenmişlik sendromunun araştırıldığı, çok merkezli ilk çalışmadır. Elde edilen sonuçlar ile önlenebilir risk faktörlerinin ve öncelikli grupların saptanması, tükenmişliğin olumsuz sonuçlarının önüne geçilmesinde büyük önem taşımaktadır.