Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLIHAN ÇİFTÇİLER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nilgün Özçakar
Eş Danışman: Gizem Limnili
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Dünya sağlık örgütü (DSÖ) ilk 6 ay yalnızca anne sütü ile beslenme, 6. aydan sonra uygun tamamlayıcı besinler başlanarak anne sütü ile beslenmenin en az 2 yaşına kadar sürdürülmesini önermektedir. Ülkemizde pek çok anne bebeğine tamamlayıcı besinleri 6. aydan önce başlamaktadır. Hayatın ilk iki yılı optimal büyüme ve gelişmenin sağlanması için kritik bir pencere olarak kabul edilmektedir. Tamamlayıcı gıdalar uygun ve dengeli verilmediğinde hayatın ilerleyen dönemlerinde obezite, diyabet gibi pek çok hastalığa zemin oluşturmaktadır. Annelerin zamanında ve uygun şekilde ek gıdaya başlamaları çocukların yaşam boyu sağlıkları açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle, özellikle annelerin ek besinlere başlama konusundaki bilgileri ve uygulamalarının belirlenmesi, varsa eksik ve hataların ortaya konulması gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı DEU Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) izlenen 0-6 ay bebekleri olan annelerin ek gıdaya başlama konusundaki bilgilerini ve uygulamalarını ortaya koymaktır. Ayrıca annelere verilen tamamlayıcı beslenme konusundaki eğitim müdahalesinin bebeklerin büyümesi üzerindeki iyileştirici etkisini görmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: DEU Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM)'de yapılan çalışmamız prospektif müdahale tipindedir. Araştırmaya çeşitli nedenlerle DEU Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM)'de bulunan 0-6 ay arası çocukları olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden anneler dahil edildi. Çocukların annelerine müdahale ve anket öncesi bilgi verildi, yazılı bilgilendirilmiş onam formu alındı. 0-6 aylık bebekleri olan ve dahil olma kriterlerine uyan annelerden müdahale grubunda 60, kontrol grubunda 60 katılımcı çalışmaya alındı. Müdahale grubundaki annelere DSÖ önerileri ve uzman görüşü alarak oluşturduğumuz powerpoint sunumu şeklinde hazırlanan tamamlayıcı beslenme eğitim müdahalesini tablet üzerinden yüz yüze olarak uyguladık. Ardından her iki gruptaki annelere de sosyodemografik veriler ve literatür eşliğinde oluşturulan annelerin ek gıdaya başlama konusundaki bilgilerini ve uygulamalarını belirlemeye yönelik soruları içeren anketi yüz yüze uyguladık. Her iki gruptaki annelere de Sağlık Bakanlığının ek gıda ile ilgili broşürleri verildi. Her çocuğun kendi 6 ve 12. Aylarında boy kilo ölçümünü tamamladık. Çalışma müdahale grubunda 47, kontrol grubunda 44 katılımcı ile tamamlanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS Statistics 25 programında analiz edildi. P<0,05 olduğunda istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yargı cümlelerine verdikleri doğru cevaplara birer puan verilerek toplam bilgi ve tutum puanları hesaplandı. Katılımcıların toplam bilgi puanı ile müdahale ve kontrol gruplarının karşılaştırılması sonucu her iki grup arasında ortalama puanlarda istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Buna göre iki grup arasında bilgi puanında anlamlı bir değişim yoktur. Çalışmamızda kontrol grubunda doğum, 6. ay ve 12. aylarda bilgi puanı ile boy ve kilo arasında bir ilişki saptanmamıştır. Müdahale grubunda 6. Ayda kilo, 12. Ayda boy ile toplam bilgi puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Buna göre tamamlayıcı beslenme müdahale etkinliği çalışması bebeklerde antropometrik ölçümlerde iyileşme sağlayabilir. Tartışma ve sonuç: Tamamlayıcı beslenmeye geçiş sürecinde ailelere verilecek etkili eğitim yöntemleri, annelerin bilgi düzeylerini artırıp çocukların antropometrik değerlerinde iyileşme sağlayabilir. Bu konuda daha fazla çalışmaya gereksinim duyulmaktadır.