Geleceği düşünme ve yaşam doyumu ilişkisi: Benlik sürekliliği ve gelecekteki benlik özdeşiminin aracı rolleri ve benlikbelirginliğinin düzenleyici etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE BURCU BALÇIKLI
Danışman: İNCİ BOYACIOĞLU BAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada geleceği düşünme ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide benlik sürekliliğinin ve gelecekteki benlik özdeşiminin aracı rolleri ile benlik belirginliğinin düzenleyici etkisi incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda yapılan Çalışma 1' de, Geleceği Düşünmenin İşlevleri Ölçeği, Benlik Sürekliliği İndeksi ve Gelecekteki Benlik Özdeşimi Ölçeklerinin Türkçe uyarlama çalışmaları tez kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasına 313 kişi katılmış ve söz konusu ölçeklerin uyarlama çalışmaları gerçekleştirilmiş ve psikometrik özellikleri değerlendirilmiştir. Türkiye örnekleminden elde edilen bulgular, ölçeklerin orijinal yapıları ile tutarlılık göstermektedir. Bu doğrultuda, ölçeklerin Türkçe versiyonları tatmin edici bir güvenilirlik ve yapı geçerliği sergileyerek, Türkiye bağlamında geçerli ve güvenilir ölçüm araçları olduklarını ortaya koymuştur. Araştırmanın ikinci aşaması olan Çalışma 2' de ise geleceği düşünmenin işlevleri, benlik sürekliliği, gelecekteki benlik özdeşimi ve yaşam doyumu arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır (N=296). Öte yandan benlik sürekliliği ve gelecekteki benlik özdeşimi aracılığında, geleceği düşünmenin işlevleri ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide benlik belirginliğinin düzenleyici rolü koşullu aracılık analizleri gerçekleştirilerek incelenmiştir. Bulgular, geleceği düşünmenin işlevlerinin yaşam doyumu ile ilişkisini benlik sürekliliği ve gelecekteki benlik özdeşimi aracılığıyla dolaylı olarak etkilediğini göstermiştir. Koşullu aracılık analizleri ise benlik belirginliğinin bu dolaylı ilişkileri beklenen biçimde anlamlı düzeyde düzenlemediğini ortaya koymuştur. Her iki çalışmanın da bulguları sosyal psikoloji alan yazını kapsamında tartışılmıştır.