Ayvalık İlçesi ve Cunda Adası ile İlgili Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi

---

Çakıcıoğlu Oban R., Cantürk E., Kiliç M. A., Özcan E., Büçgün H., Gürlek B.

VII. ULUSLARARASI COĞRAFYA EĞİTİMİ KONGRESİ (UCEK-7) Tarih: 19-21 Aralık 2025, Balıkesir, Türkiye, 19 - 21 Aralık 2025, cilt.1, sa.1, ss.2-3, (Özet Bildiri)

• Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
• Cilt numarası: 1
• Basıldığı Şehir: Balıkesir
• Basıldığı Ülke: Türkiye
• Sayfa Sayıları: ss.2-3
• Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

AYVALIK İLÇESİ VE CUNDA ADASI İLE İLGİLİ LİSANSÜSTÜ TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Prof. Dr. Raziye ÇAKICIOĞLU OBAN*, Arş. Gör. Erim CANTÜRK**, Ekrem ÖZCAN***, Mehmet Akif KİLİÇ****, Hümeyra BÜÇGÜN*****, Berat GÜRLEK******

Özet

Ayvalık ve Cunda (Alibey) Adası, doğal, kültürel ve tarihi miras değerleriyle Türkiye'nin önemli turizm ve peyzaj alanlarından biridir. Ayvalık ve Cunda Adasına ilişkin çeşitli konularda tez, makale vb. akademik çalışmalar bulunmaktadır. Ancak literatür incelendiğinde, Ayvalık ve Cunda Adasına ilişkin yapılan çalışmaların bibliyometrik açıdan ele alındığı bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu araştırmanın amacı, Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi’nde kayıtlı Ayvalık ve Cunda Adası konulu lisansüstü tezleri bibliyometrik açıdan analiz etmektir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden tarama modeli kapsamında yürütülmüştür. Çalışma için Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK), Ulusal Tez Merkezi’ne 1987-2025 yılları arasında kaydedilen Ayvalık ve Cunda Adası’nı konu alan lisansüstü tezler, “tez türü”, “yazarın cinsiyeti”, “tezin dili”, “danışman sayısı”, “danışman cinsiyeti”, “danışman unvanı”, “üniversite türü”, “üniversitenin bulunduğu şehir”, “üniversite adı”, “enstitü türü”, “anabilim dalı”, “konu alanı” ve “tez yılı” gibi değişkenlere göre incelenmiştir. Bu tezler, YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde “Ayvalık”, “Cunda Adası” ve “Alibey Adası” anahtar kelimeleriyle yapılan tarama sonucu belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, Cunda Adasına ilişkin toplam 20, Ayvalık hakkında 101 tez tespit edilmiştir. Cunda Adası ile ilgili 19 yüksek lisans, Ayvalık hakkında ise 85 yüksek lisans tezi bulunmaktadır. Tezlerin konu dağılımı incelendiğinde, Cunda Adası ile ilgili araştırmalarda Turizm; Ayvalık ile ilgili araştırmalarda ise Mimarlık alanlarında yoğunlaşıldığı görülmektedir. Yıllara göre dağılım bakımından incelendiğinde, en fazla çalışmaların Cunda Adası için 2004 ve 2014 yıllarında; Ayvalık için ise 2019 yılında gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Araştırmacıların cinsiyete göre dağılımında, Cunda ve Ayvalık için erkek ve kadın araştırmacıların birbirine yakın oranda temsil edildiği saptanmıştır. Üniversite dağılımında ise Cunda ile ilgili araştırmaların en çok Dokuz Eylül Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nde; Ayvalık için ise sırasıyla Balıkesir Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi bünyesinde yapıldığı tespit edilmiştir. Eğitim düzeyi açısından yüksek lisans tezlerinin Cunda ile ilgili araştırmalarda %95’ini; Ayvalık için ise %80’ini oluşturduğu anlaşılmaktadır. Cunda ile ilgili tezlerin en çok Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde; Ayvalık için ise Fen Bilimleri Enstitüsü’nde hazırlandığı belirlenmiştir. Anabilim dallarına göre ise Cunda’da yoğunluğun ikişer tez ile İşletme, Jeoloji Mühendisliği, Mimarlık, Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi ile Şehir ve Bölge Planlama anabilim dallarında olduğu Ayvalık’ta yoğunluğun ise Mimarlık Anabilim Dalında olduğu görülmektedir. Cunda ve Ayvalık için hazırlanan tezlerin büyük çoğunluğunun yazım dilinin Türkçe olduğu görülmektedir. Tezlerin büyük çoğunluğunun Devlet Üniversitelerinde hazırlandığı tespit edilmiştir. Danışman profilleri incelendiğinde, çalışmaların büyük kısmının Prof. Dr. unvanlı akademisyenler tarafından danışmanlık edildiği ve tezlerin çoğunlukla tek danışman tarafından yönlendirildiği görülmüştür. Bu çalışma, Ayvalık ve Cunda Adası üzerine yapılan araştırmaların eğilimlerini ortaya koyması bakımından literatüre katkı sunabilecek olup, gelecekte yapılacak araştırmalarda bölgeye ilişkin hangi konulara yönelinmesi gerektiğine rehberlik edebilir.

Anahtar kelimeler: Ayvalık, Cunda Adası, Bibliyometrik Analiz, Lisansüstü Eğitim, Tez.