Sporcularda Enerji İçecekleri ve Ağız Sağlığı Yaşam Kalitesi
33. İzmir Dişhekimleri Odası Uluslararası Bilimsel Kongre ve Sergisi, İzmir, Türkiye, 19 - 22 Kasım 2026, ss.1, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İzmir
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.1
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç:
Bu çalışmada, sporcularda spor ve/veya enerji içeceği kullanımının periodontal öz-bildirim bulguları ve ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı.
Gereçler ve Yöntemler:
Kesitsel araştırmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinden 445 katılımcı dahil edildi. Veriler çevrim içi anketle toplandı. Sosyodemografik ve sportif özellikler ile sporcu ürünü tüketim alışkanlıkları kaydedildi. Periodontal öz-bildirim bulguları periodontal hastalığa ilişkin sorularla; ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi Ağız Sağlığı Etki Profili-14 (OHIP-14) ile değerlendirildi. Analizlerde grup karşılaştırmaları, korelasyon ve çok değişkenli regresyon modelleri kullanıldı.
Bulgular:
Katılımcıların yaş ortalaması 21,26 ± 3,98 yıl olup %54,8’i erkekti. Spor ve/veya enerji içeceği kullanım oranı erkeklerde kadınlardan yüksekti (%66,4 ve %51,0; p=0,001). En sık bildirilen periodontal bulgu dişler arasına yiyecek sıkışmasıydı (%60,4); bunu bir dişin sağlıksız görünmesi (%38,7), travma olmaksızın diş sallanması (%36,2) ve diş eti kanaması (%31,9) izledi. Kullanıcılar ve kullanmayanlar arasında genel OHIP-14 skoru açısından fark saptanmadı (p=0,397). Erkeklerde OHIP-14 skoru içecek kullanımına göre değişmezken, kadın kullanıcıların medyan OHIP-14 skoru, içmeyenlere göre daha yüksekti (18 ve 11; p<0,001). Cinsiyet ile içecek kullanımı arasındaki etkileşim çok değişkenli modelde anlamlıydı (p=0,038). Periodontal semptom sayısı ile OHIP-14 skoru arasında pozitif korelasyon saptandı (rho=0,322; p<0,001).
Sonuç:
Spor ve/veya enerji içeceği kullanımı, bu genç sporcu grubunda genel olarak periodontal öz-bildirim bulguları veya ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesiyle ilişkili görünmemektedir. Ancak kadınlarda gözlenen farklılık, sporcu beslenmesi ve ağız sağlığı davranışlarının cinsiyete özgü olarak değerlendirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Periodontal yakınmaların yaşam kalitesiyle ilişkisi, sporcularda koruyucu ağız sağlığı programlarının önemini vurgulamaktadır.
Objective:
This study aimed to investigate the association of sports and/or energy drink consumption with self-reported periodontal findings and oral health-related quality of life in athletes.
Materials and Methods:
This cross-sectional study included 445 participants from the Faculty of Sport Sciences at Dokuz Eylül University. Data were collected through an online questionnaire. Sociodemographic and sport-related characteristics, as well as consumption habits of sports nutrition products, were recorded. Self-reported periodontal findings were assessed using questions related to periodontal disease, and oral health-related quality of life was evaluated using the Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14). Statistical analyses included group comparisons, correlation analyses, and multivariable regression models.
Results:
The mean age of the participants was 21.26 ± 3.98 years, and 54.8% were male. The prevalence of sports and/or energy drink consumption was higher among males than females (66.4% vs. 51.0%; p=0.001). The most frequently reported periodontal finding was food impaction between the teeth (60.4%), followed by the unhealthy appearance of a tooth (38.7%), tooth mobility in the absence of trauma (36.2%), and gingival bleeding (31.9%). No significant difference was found in overall OHIP-14 scores between consumers and non-consumers (p=0.397). While OHIP-14 scores did not differ according to drink consumption among males, female consumers had a higher median OHIP-14 score than female non-consumers (18 vs. 11; p<0.001). The interaction between sex and drink consumption was significant in the multivariable model (p=0.038). A positive correlation was observed between the number of periodontal symptoms and the OHIP-14 score (rho=0.322; p<0.001).
Conclusion:
In this group of young athletes, sports and/or energy drink consumption did not appear to be associated with self-reported periodontal findings or oral health-related quality of life overall. However, the difference observed among females suggests that sports nutrition and oral health behaviors should be evaluated in a sex-specific manner. The association between periodontal complaints and quality of life underscores the importance of preventive oral health programs for athletes.