Akademik Veri Yönetim Sistemi
2. ULUSAL ÇOCUK BESLENME KONGRESİ, Trabzon, Türkiye, 6 - 09 Kasım 2025, ss.23, (Özet Bildiri)
Giriş-Amaç: Doğal proteinden kısıtlı diyet gerektiren kalıtsal
metabolik hastalıklarda sınırlı doğal gıda alımı nedeniyle besin
çeşitliliği kısıtlanır. Bu durum, ailelerde beslenme yetersizliği kaygısına
yol açabilir. Bu çalışmada, proteinden kısıtlı diyet yapan çocuklarda
gıda takviyesi kullanımı, etkileyen faktörler, ebeveynlerin
tutumlarının belirlenmesi amaçlandı.
Yöntem: Çalışmaya doğal proteinden kısıtlı diyet yapan, 0–18
yaş toplam 50 hasta dahil edildi. Katılan ebeveynlerle yüz yüze
görüşüldü. Sosyodemografik özellikler, takviye kullanımı, nedenleri,
çeşitleri, ebeveynlerin tutumlarını içeren anket uygulandı.
Analizler SPSS 25.0programı ile yapıldı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 8,6±4,9 yıl, %52’si
(n=26) kadındı; %66’sı(n=33) klasik fenilketonüri, %20’si
(n=10) üresiklus bozukluğu, %8’i (n=4) organik asidemi, %6’sı
(n=3) ise diğer aminoasit metabolizması bozukluklarındadı.
Ebeveynlerin %36’sı(n=18) çocuklarına aktif olarak gıda takviyesi
kullandığını, %12’si (n=6) daha önce kullandığını, %52’si
(n=26) ise hiç kullanmadığını belirtti. En sık kullanım nedenleri
vitamin mineral eksikliklerini düzeltmek ve bağışıklığı desteklemekti
(%37,5). Takviyeler arasında vitamin mineral preparatları
tek başına veya kombinasyon şeklinde %42(n=21) en sıktı.
Anne eğitim düzeyi ile takviye kullanımı arasında anlamlı ilişki
saptandı(p=0,033). Hastalık tanısı ile kullanım nedeni arasında
anlamlı ilişki bulundu(p=0,034). Sosyal medya takibi ile anlamlı
ilişki saptanmadı(p=0,587).
Sonuç: Çalışmamızda doğal proteinden kısıtlı diyet yapan hastalarda
gıda takviyesi kullanımı üçte bir oranında idi. Bu hastalarda,
hekim önerisi olmadan takviye kullanımı, ilaç etkileşimleri
ve beslenme dengesizlikleri açısından risk taşır. Gereksiz ve yanlış
kullanımı önlemek için her muayenede ailelerin doğru bilgilendirilmesi
önemlidir.