DOĞAL PROTEİNDEN KISITLI DİYET YAPAN METABOLİK HASTALIKLARDA GIDA TAKVİYELERİNİN KULLANIMI; AİLELERİN TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

2. ULUSAL ÇOCUK BESLENME KONGRESİ, Trabzon, Turkey, 6 - 09 November 2025, pp.23, (Summary Text)

Giriş-Amaç: Doğal proteinden kısıtlı diyet gerektiren kalıtsal

metabolik hastalıklarda sınırlı doğal gıda alımı nedeniyle besin

çeşitliliği kısıtlanır. Bu durum, ailelerde beslenme yetersizliği kaygısına

yol açabilir. Bu çalışmada, proteinden kısıtlı diyet yapan çocuklarda

gıda takviyesi kullanımı, etkileyen faktörler, ebeveynlerin

tutumlarının belirlenmesi amaçlandı.

Yöntem: Çalışmaya doğal proteinden kısıtlı diyet yapan, 0–18

yaş toplam 50 hasta dahil edildi. Katılan ebeveynlerle yüz yüze

görüşüldü. Sosyodemografik özellikler, takviye kullanımı, nedenleri,

çeşitleri, ebeveynlerin tutumlarını içeren anket uygulandı.

Analizler SPSS 25.0programı ile yapıldı.

Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 8,6±4,9 yıl, %52’si

(n=26) kadındı; %66’sı(n=33) klasik fenilketonüri, %20’si

(n=10) üresiklus bozukluğu, %8’i (n=4) organik asidemi, %6’sı

(n=3) ise diğer aminoasit metabolizması bozukluklarındadı.

Ebeveynlerin %36’sı(n=18) çocuklarına aktif olarak gıda takviyesi

kullandığını, %12’si (n=6) daha önce kullandığını, %52’si

(n=26) ise hiç kullanmadığını belirtti. En sık kullanım nedenleri

vitamin mineral eksikliklerini düzeltmek ve bağışıklığı desteklemekti

(%37,5). Takviyeler arasında vitamin mineral preparatları

tek başına veya kombinasyon şeklinde %42(n=21) en sıktı.

Anne eğitim düzeyi ile takviye kullanımı arasında anlamlı ilişki

saptandı(p=0,033). Hastalık tanısı ile kullanım nedeni arasında

anlamlı ilişki bulundu(p=0,034). Sosyal medya takibi ile anlamlı

ilişki saptanmadı(p=0,587).

Sonuç: Çalışmamızda doğal proteinden kısıtlı diyet yapan hastalarda

gıda takviyesi kullanımı üçte bir oranında idi. Bu hastalarda,

hekim önerisi olmadan takviye kullanımı, ilaç etkileşimleri

ve beslenme dengesizlikleri açısından risk taşır. Gereksiz ve yanlış

kullanımı önlemek için her muayenede ailelerin doğru bilgilendirilmesi

önemlidir.