Akademik Veri Yönetim Sistemi
IV. Uluslararası Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Sempozyumu, İzmir, Türkiye, 9 - 11 Ekim 2025, ss.280-281, (Özet Bildiri)
Bu araştırma, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde gerçekleştirilen disiplinlerarası bir öğrenme deneyiminin
üniversite öğrencilerinin özel gereksinim ve kapsayıcı eğitim konularına yönelik farkındalıklarının gelişimine
katkısını incelemeyi amaçlamaktadır. Katılımcıların çoğunluğunu tipik gelişim gösteren öğrenciler oluştururken,
çalışmada özel gereksinimli öğrenciler de yer almıştır. Bu durum, öğrenme ortamının kapsayıcılığını güçlendirmiş
ve deneyimin niteliğini farklı bir boyuta taşımıştır. Etkinlik sürecinde öğrenciler, erişilebilirlik ve özel gereksinimli
bireylerin istihdamı gibi toplumsal açıdan önem taşıyan konular üzerine yoğunlaşmıştır. Gruplar, disiplinlerarası
bir etkileşim içinde çalışarak yaratıcı çözüm önerileri geliştirmiş ve bu önerileri görsel sunumlarla paylaşmıştır.
Bu süreç, öğrencilerin yalnızca bireysel farkındalıklarını artırmamış, aynı zamanda ekip çalışması, empati ve çok
yönlü düşünme becerilerini geliştirmelerine de olanak tanımıştır. Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden
“durum çalışması” yöntemi kullanılmış, veri toplama süreci gözlem notları ve açık uçlu değerlendirme formları
aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler, MAXQDA programı aracılığıyla tematik analiz yapılarak
incelenmiştir. Katılımcılar, yaşadıkları deneyimi farkındalık kazandırıcı, öğretici, eğlenceli ve çok disiplinli bir
öğrenme ortamı olarak değerlendirmiştir. Özellikle özel gereksinimli öğrencilerin etkinlikte aktif yer alması, diğer
katılımcılar için güçlü bir öğrenme fırsatı yaratmış ve kapsayıcı eğitim anlayışının önemini görünür kılmıştır.
Öğrencilerden gelen öneriler arasında etkinlik süresinin uzatılması, grup yapısının çeşitlendirilmesi, mekân
koşullarının iyileştirilmesi ve tanıtım faaliyetlerinin güçlendirilmesi yer almaktadır. Bu öneriler, yükseköğretimde
kapsayıcı ve nitelikli öğrenme ortamlarının nasıl geliştirilebileceğine dair somut ipuçları sunmaktadır. Sonuç
olarak, araştırma, üniversite öğrencilerinin özel gereksinim ve kapsayıcı eğitim konularında farkındalık
kazanmalarında disiplinlerarası ve uygulamalı öğrenme ortamlarının önemli bir rol oynadığını göstermektedir.
Ayrıca, özel gereksinimli öğrencilerin sürece aktif katılımı, diğer öğrencilerin empati becerilerini geliştirmelerine
ve farklı bakış açılarını deneyimlemelerine önemli katkılar sağlamıştır. Elde edilen bulgular, yükseköğretimde
kapsayıcı ve uygulamalı eğitim ortamlarının yaygınlaştırılmasının gerekliliğini ortaya koymakta olup, bu tür
etkinliklerin planlanmasında öğrenci çeşitliliğinin ve kapsayıcılığın göz önünde bulundurulmasının önemine işaret
etmektedir. Bu bağlamda, üniversitelerin eğitim programlarında kapsayıcı öğrenme deneyimlerini artıracak
stratejilerin geliştirilmesi ve özel gereksinimli öğrencilerin aktif katılımını destekleyecek politika ve
uygulamaların hayata geçirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, özel gereksinim, kapsayıcı eğitim, disiplinlerarası öğrenme