2. uluslararası iarcofam aile hekimliği kongresi, İzmir, Türkiye, 26 - 28 Nisan 2026, cilt.1, sa.1, ss.1, (Tam Metin Bildiri)
GİRİŞ
Birinci basamak sağlık hizmetlerinde ve ileri tetkik imkanlarının kısıtlı olduğu durumlarda; doğru
anamnez ve fizik muayene tekniklerinin acil cerrahi patolojileri saptamadaki kritik rolü büyüktür.
Bu sunumda, klasik risk faktörlerini taşımayan genç bir hastada akut kolesistit ön tanısının fizik
muayene ile konulma süreci amaçlanmıştır.
OLGU SUNUMU
Başvuru: Bilinen ek hastalığı olmayan 27 yaşında erkek hasta.
● Anamnez: Sabah uykudan aniden uyandıran ve devamlılık gösteren karın ağrısı ile Aile
Sağlığı Merkezine (ASM) başvurdu. Rutin kalkış saatine kadar ağrının geçmesini
beklemiş, ağrı gerilemeyince merkeze gelmiştir. Bulantı veya kusma tariflememiştir.
● Vital Bulgular: Ateş: 36.8 °C, Kan Basıncı: 118/78 mmHg, SpO2: %97, Nabız: 75 atım/dk.
● Fizik Muayene: Sağ üst kadranda palpasyonla belirgin hassasiyet ve Murphy belirtisi pozitifliği saptanmıştır. Defans ve rebound alınmamıştır.
● Klinik Seyir: Mevcut klinik bulgular ışığında hasta "Akut Kolesistit" ön tanısıyla acil servise sevk edilmiştir.
GÖRÜNTÜLEME
İleri merkezde yapılan değerlendirmelerde radyolojik tanının ön tanıyı doğruladığı görülmüştür.
● Ultrasonografi (USG): Karaciğer boyutu artmış (16 cm) ve Grade 1 hepatosteatoz ile
uyumlu parankim ekojenitesi artışı saptanmıştır. Kitle izlenmemiştir. Safra kesesi
transvers çapı artmış (39 mm) ve içerik yoğun görünümdedir. Taş saptanmamıştır. İntra ve
proksimal ekstrahepatik safra yolları doğaldır. (Ultrasonografik Murphy pozitiftir).
● MRCP: Safra kesesi hafif hidropik görünümdedir. Perikolesistik sıvı ve lümen içi taş saptanmamıştır. İntra/ekstrahepatik safra yollarında dilatasyon veya dolum defekti
izlenmemiştir.
SONUÇ:
Kolelitiyazis ve kolesistit için tanımlanan klasik risk grupları dışında kalan bu olgu; fizik
muayenenin ezbere dayalı bir risk taraması olmadığını, her hastada objektif bir klinik araç olarak uygulanması gerektiğini açıkça göstermektedir. ASM şartlarında gerçekleştirilen doğru anamnez, etkin muayene ve hızlı triyaj; hastanın olası cerrahi komplikasyonlar gelişmeden
doğru merkeze yönlendirilmesini ve tedavi edilmesini sağlamıştır.