BUSINESS INTELLIGENCE TECHNOLOGY AS A DECISION SUPPORT TOOL FOR HOSPITAL QUALITY MANAGEMENT PROCESSES: A CASE STUDY


Yüksel İ.

GEVHER NESİBE 17. ULUSLARARASI SAĞLIK BİLİMLERİ KONGRESİ, Ankara, Türkiye, 11 - 13 Eylül 2026, ss.402-408, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.402-408
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada büyük dil modellerinin hastane yönetimindeki kullanım olanakları ele alındı.

Çalışmamız kapsamında geniş kapsamlı Türkçe ve İngilizce literatür değerlendirilmesi

gerçekleştirildi ve ardından küçük ölçekli bir örnek uygulama geliştirildi. Uygulama

kapsamında, Türkçe serbest metin başvuru bilgilerini yapılandırılmış veriye

dönüştürülmesi amançlanmıştır. Sabit tohum ve kural tabanlı şablonlarla 120 sentetik

başvuru kaydı üretilmiştir. Her kayıt temiz ve gürültülü olmak üzere iki koşulda

yazılmıştır. Böylece toplam 240 serbest metin elde edilmiştir. Yerel ortamda açık ağırlıklı

Qwen2.5-7B modeli kullanılmıştır. Uygulamanın geliştirilmesi sırasında, model yeniden

eğitilmedi ve ince ayar da yapılmamıştır. Değerlendirme 720 çağrı üzerinden

yürütülmüştür ve alan doğruluğu temiz metinlerde %96,2 çıkmıştır. Gürültülü metinlerde

ise %82,2 düzeyine düşmüştür. On alanın tamamının doğru çıkarıldığı kayıtlar temiz

metinlerde %64,2 oranında kalmıştır. Gürültülü metinlerde bu oran %10,0 olmuştur. Dil

modelimiz yalnızca gürültülü metinlerde öne geçmiştir. Bu üstünlük de dar bir farkla sınırlı

kalmıştır. Altın standartta 120 alan boş bırakılmıştır. Model gürültülü koşulda bunların

11'ini doldurmuştur. Doldurulan değerlerin kaynak metinde karşılığı yoktur. Bu bulgu

insan denetiminin gerekliliğini göstermektedir. Çıktının kaynak metinle karşılaştırılması da

şarttır. Sonuçlar yerel açık ağırlıklı modellerin başvuru bilgilerini yapılandırmada

kullanılabileceğine işaret etmektedir. Ancak gürültülü metinler önemli bir risk

oluşturmaktadır. Bunun yanında tarih ifadeleri de dikkat gerektirmektedir. Dayanaksız

bilgi üretimi riski aynı şekilde göz ardı edilemez. Bu nedenle alan bazında seçici bir

otomasyon daha gerçekçi görünmektedir. İnsan denetimi bu kullanımın ayrılmaz parçası

olmalıdır. Çalışma sağlık yöneticileri ve sağlık bilişimi araştırmacıları için kavramsal ve

uygulamalı bir değerlendirme sunmaktadır.

Anahtar kelimeler: Sağlık bilişimi, büyük dil modelleri, karar destek sistemleri, yapay

zeka.