El baskınlığının lateralize dokunsal işlemleme üzerindeki etkileri
Developments and experiments in health and medicine, cilt.40, sa.3, ss.356-365, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 40 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.18614/dehm.1819476
- Dergi Adı: Developments and experiments in health and medicine
- Sayfa Sayıları: ss.356-365
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
AMAÇ
Bu çalışma, statik uyaranlar arası süre manipülasyonunun, baskın ve baskın olmayan ellere uygulanan ağrısız dokunsal uyaranlara
yönelik kortikal somatosensoriyel yanıtları nasıl etkilediğini incelemeyi amaçlamıştır.
GEREÇ YÖNTEM
On dokuz sağ el baskın, sağlıklı gönüllü EEG çalışmasına katılmıştır. Ağrısız dokunsal uyaranlar sağ ve sol el parmak uçlarına ayrı
oturumlarda uygulanmıştır. Uyaranlar arası süre, ayrı oturumlarda kısa 2 saniyelik aralık (ISIS) ve uzun 8 saniyelik aralık (ISIL)
olarak belirlenmiştir. Birincil ölçüm, yaklaşık 160-220 ms’de ortaya çıkan negatif N2 bileşeni ile yaklaşık 320-380 ms’de gözlenen
geç somatosensoriyel verteks P300 bileşeni arasındaki genlik farkı olarak tanımlanan Tepe-Tepe Maksimum (PPmax) değeriydi.
PPmax genlikleri, ISI, elektrot ve el faktörlerinin denek içi faktörler olarak ele alındığı üç yönlü tekrarlı ölçümler varyans analizi
(ANOVA) kullanılarak değerlendirilmiştir.
BULGULAR
Uyaranlar arası sürenin PPmax genlikleri üzerinde anlamlı bir ana etkisi olduğu bulunmuştur (F(1,18) = 20,87, p < ,001, ηp² = ,54);
uzun ISI (8s) koşulunda elde edilen PPmax genlikleri, kısa ISI (2s) koşuluna kıyasla anlamlı derecede daha yüksektir (p < ,001).
Elektrot veya el dominansını içeren ana etkiler ya da etkileşimler açısından anlamlı bir bulguya rastlanmamıştır.
SONUÇ
Sonuçlar, statik uyaranlar arası sürenin PPmax genliklerini modüle ettiğini ve ISI arttıkça yanıt genliklerinin arttığını göstermektedir. Aynı
katılımcı içinde sağ ve sol elden elde edilen yanıtlar arasında anlamlı bir farkın bulunmaması, statik ISI koşulları altında PPmax genliklerinin
el dominansından bağımsız olarak benzer şekilde ortaya çıktığını göstermektedir.
ANAHTAR KELİMELER
Ağrısız dokunsal uyaran, elektroensefalografi, el baskınlığı, uyaranlar arası süre
BACKGROUND
This study aimed to investigate the impact of manipulating static interstimulus intervals (ISIs) on cortical somatosensory responses
to non-painful tactile stimuli applied to both the dominant and non-dominant hands.
METHODS
Nineteen healthy right-handed volunteers participated in the electroencephalography study. During separate sessions, non-painful
tactile stimuli were administered to the fingertips of both the right and left hands. The study utilized two ISIs, one with a short 2-s
interval (ISIS) and one with a longer 8-s interval (ISIL). The primary measurement was the peak-to-peak maximum (PPmax) value,
defined as the amplitude difference between the negative N2 component appearing at approximately 160-220 ms and the late
somatosensory vertex P300 component observed at approximately 320-380 ms. PPmax amplitudes were analyzed using three-way
repeated-measures analysis of variance with ISI, electrode location, and hand as within-subject factors.
RESULTS
A significant main effect of ISI on PPmax amplitudes was found [F(1,18) = 20.87, p < 0.001, ηp2 = 0.54], with PPmax amplitudes being
significantly higher during ISIL (8s) sessions compared to ISIS (2s) sessions (p < 0.001). No significant main effects or interactions
involving electrode location or hand dominance were observed.
CONCLUSION
The findings suggest that static interstimulus interval significantly influences PPmax amplitudes, with higher response amplitudes
associated with longer ISIs. The absence of significant differences in responses between the right and left hands among participants
indicates that, under static ISI conditions, PPmax amplitudes are comparable regardless of hand dominance.
KEYWORDS
Electroencephalography, hand dominance, interstimulus interval, non-painful tactile stimulation