ALEVİ KÜLTÜRÜNDE YEME-İÇME VE MUTFAK: ERZİNCAN MOLLAKÖY ÖRNEĞİ


Creative Commons License

çoban e., Evren S.

Journal of gastronomy, hospitality and travel (Online), cilt.8, sa.3, ss.1199-1211, 2025 (TRDizin) identifier identifier

Özet

Bu çalışma, Alevi kültüründe yeme-içme ve mutfağın yerini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Alevi inancının önemli merkezlerinden biri olan Erzincan'ın Mollaköy beldesinde yürütülen çalışmada yerel yemek gelenekleri ve bu geleneklerin Alevilikle bağları incelenmiştir. Çalışmada durum çalışması deseni esas alınmış olup yarı yapılandırılmış mülakatlar (n=11) yoluyla elde edilen verilere betimsel analiz uygulanmıştır. Bulgular “Mollaköy’de mutfağın önemi”, “özel günlerde yeme-içme ritüelleri” ve “yasak veya kutsal yiyecekler” şeklinde üç tema kapsamında değerlendirilmiştir. Bulgulara göre Mollaköy’de mutfak, dini yaşamın önemli bir yönünü temsil etmektedir. Özel günlerde yiyeceklerin dualarla kutsallaştırıldığı Mollaköy Alevi kültüründe çoğu Alevi yerleşiminde olduğu gibi Aşure, Babuko, Kaysefe, Niyaz gibi gastronomik ürünler öne çıkmıştır. Yasaklı yiyecek olarak tavşan eti, kutsal yiyecek olaraksa elma üzerinde durulmuştur.
This study was conducted to determine the place of food, drink and cuisine in Alevi culture. The study, which was conducted in Mollaköy town of Erzincan, one of the important centers of Alevi belief, examined local food traditions and their ties to Alevism. The study was based on a case study design and descriptive analysis was applied to the data obtained through semi-structured interviews (n=11). The findings were evaluated within the scope of three themes: “the importance of cuisine in Mollaköy”, “food and drink rituals on special days”, and “forbidden or sacred foods”. According to the findings, cuisine represents an important aspect of religious life in Mollaköy. In Mollaköy Alevi culture, where food is sanctified with prayers on special days, gastronomic products such as Aşure, Babuko, Kaysefe, Niyaz came to the forefront, as in most Alevi settlements. Rabbit meat was emphasized as forbidden food, and apple was emphasized as sacred food.