Mandibular İnsiziv Nörovasküler Demetin Bilateral Kemik Dışı Seyri: Olgu Sunumu

Urfalıoğlu D., Rutbil M., Özdede M.

İzmir Dişhekimleri Odası 33. Uluslararası Bilimsel Kongre ve Sergisi, İzmir, Türkiye, 19 - 22 Kasım 2026, (Yayınlanmadı)

  • Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Mandibular İnsiziv Nörovasküler Demetin Bilateral Kemik Dışı Seyri: Olgu Sunumu

Deniz Özkara1, Melek Rutbil1, Melih Özdede1

¹Dokuz Eylül Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye

Amaç: İmplant planlaması sırasında tesadüfen saptanan, mandibular insiziv nörovasküler demetin nadir görülen bilateral kemik dışı (ekstraosseöz) seyrini sunmak ve bu varyasyonun değerlendirilmesinde konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ile renkli Doppler ultrasonografinin (USG) tamamlayıcı rolünü ortaya koymaktır.

Olgu Tanımlanması: Sistemik olarak sağlıklı, sigara kullanan 61 yaşındaki erkek hasta, posterior mandibulaya implant planlaması amacıyla KIBT incelemesine yönlendirildi (ProMax 3D Max; 96 kV, 5,6 mA, 12,1 sn; görüntüleme alanı 10 × 6 cm; voksel boyutu 200 µm). Tüm hacmin değerlendirilmesinde mental foramenler arasında bilateral labial kortikal kemik devamsızlığı saptandı. Mandibular insiziv nörovasküler demetin kemik dışı seyrinden şüphelenilmesi üzerine 3–12 MHz lineer prob ile B-mod ve renkli Doppler USG incelemesi yapıldı. Vasküler yapı mental foramen bölgesinden başlanarak dinamik olarak takip edildi ve alt dudak protrüzyonu ile retraksiyonu sırasında mandibular korteksle ilişkisi değerlendirildi.

Bulgular: KIBT ardışık kesitsel görüntülerinde mandibular insiziv kanalın labial kortikal kemiği bilateral olarak perfore ettiği izlendi. B-mod USG'de hiperekoik labial kortikal sınırın hemen üzerinde, gerçek zamanlı görüntülemede aktif pulsasyon gösteren yüzeyel, lineer, hipoekoik bir yapı her iki tarafta saptandı. Renkli Doppler görüntülemede yapı içinde pulsatil, arteriyel paternde akım izlendi. Yapı mental foramenden anterior mandibulaya doğru kesintisiz olarak takip edilebildi, dudak hareketleri sırasında kortikal yüzeyden belirgin yer değiştirme göstermedi ve KIBT'deki kortikal perforasyon alanlarıyla uyumluydu. Bu özellikler, yapının inferior labial arterden ziyade mandibular insiziv demetin kemik dışı devamı olduğunu desteklemekteydi.

Sonuç: Bu nadir varyasyon, anterior mandibulanın güvenli bir cerrahi bölge olduğu görüşünü sorgulatmaktadır; kortikal kemik korumasından yoksun yüzeyel nörovasküler demet flep kaldırma, implant yerleştirme veya simfiz bölgesinden greft alımı sırasında yaralanabilir. KIBT hacminin tamamının değerlendirilmesi ve KIBT'nin dinamik renkli Doppler USG ile birlikte kullanılması, bu tür varyasyonların kemik ve vasküler bileşenlerinin kapsamlı biçimde değerlendirilmesini sağlar.

Anahtar Kelimeler: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi; Doppler ultrasonografi; Anatomik varyasyon

 

Bilateral Extraosseous Course of the Mandibular Incisive Neurovascular Bundle: A Case Report

Deniz Ozkara1, Melek Rutbil1, Melih Ozdede1

¹Dokuz Eylül University, Faculty of Dentistry, Department of Dentomaxillofacial Radiology, İzmir, Türkiye

Aim: To present a rare bilateral extraosseous course of the mandibular incisive neurovascular bundle detected incidentally during implant planning, and to demonstrate the complementary value of cone-beam computed tomography (CBCT) and color Doppler ultrasonography (USG) in its characterization.

Case Description: A 61-year-old systemically healthy male smoker was referred for CBCT (ProMax 3D Max; 96 kV, 5.6 mA, 12.1 s; field of view 10 × 6 cm; voxel size 200 µm) for implant planning in the posterior mandible. Evaluation of the entire volume revealed bilateral discontinuity of the labial cortical plate between the mental foramina. Because an extraosseous course of the mandibular incisive neurovascular bundle was suspected, B-mode and color Doppler USG were performed with a 3–12 MHz linear transducer. The vascular structure was traced dynamically from the mental foramen region, and its relationship to the mandibular cortex was assessed during lower lip protrusion and retraction.

Results: On sequential cross-sectional CBCT images, the mandibular incisive canal perforated the labial cortical plate bilaterally. B-mode USG revealed a superficial linear hypoechoic structure immediately above the hyperechoic labial cortical border on both sides, showing active pulsation in real time. Color Doppler imaging demonstrated internal flow with a pulsatile, arterial pattern. The structure could be followed continuously from the mental foramen toward the anterior mandible, remained closely apposed to the cortical surface without appreciable displacement during lip movements, and corresponded to the cortical perforations on CBCT. These features favored an extraosseous continuation of the mandibular incisive bundle rather than the inferior labial artery.

Conclusion: This rare variation challenges the view of the anterior mandible as a safe surgical zone, as a superficial neurovascular bundle lacking cortical protection may be injured during flap reflection, implant placement or symphyseal bone harvesting. Evaluating the entire CBCT volume and combining CBCT with dynamic color Doppler USG allows comprehensive assessment of both the osseous and vascular components of such variations.

Keywords: Cone-beam computed tomography; Doppler ultrasonography; Anatomic variation