Farklı Petrografik Kökenli Kayaçların Yüksek Sıcaklık Altındaki Jeomekanik Davranışlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi
MT Bilimsel Yer Altı Kaynakları Dergisi, sa.29, ss.1-18, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: MT Bilimsel Yer Altı Kaynakları Dergisi
- Sayfa Sayıları: ss.1-18
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, deney veri setinde yer alan Andezit, Traverten, Kireçtaşı-2 ve Kireçtaşı-3 örneklerinin 105°C, 400°C ve 800°C sıcaklıklara ısıtıldıktan sonra gösterdiği jeomekanik değişimler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Deneysel çalışmalar kapsamında, ISRM (International Society for Rock Mechanics, Uluslararası Kaya Mekaniği Derneği) tarafından önerilen yöntemler kapsamında NX çapında (54,7 mm) hazırlanan silindirik kayaç numuneleri üzerinde kuru ve suya doygun koşullarda ultrasonik dalga hızı (P ve S dalgaları), birim hacim ağırlık, tek eksenli sıkışma dayanımı, statik ve dinamik elastisite modülü değerlerini belirlemek amacıyla deneyler gerçekleştirilmiştir. Bulgular, karbonatlı sedimanter kayaçların (Traverten ve Kireçtaşı-2) özellikle 800°C’deki sıcaklıkta kalsinasyon reaksiyonuna uğrayarak iç yapısal bütünlüklerini kaybettiğini ve dayanımlarında ciddi düşüşler yaşandığını göstermiştir. Buna karşın, kuvars içerikli matrise sahip olan Kireçtaşı-3 örneği, termal şoklara karşı daha kararlı bir davranış sergilemiştir. Deney serisinde en yüksek termal stabiliteyi ise, düşük gözenekli volkanik matrisi ve mineraller arası termal kenetlenme mekanizması sayesinde andezit numuneleri göstermiştir.