Yumuşak Gücün Sınırlarında Dolaşmak: Türkiye-Ermenistan Futbol Diplomasisi Üzerine Bir Analiz


İnce Erdoğan D., Yapar İ.

ETÜT DERGISI, no.12, pp.44-55, 2026 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Publication Date: 2026
  • Doi Number: 10.52003/etutdergisi.1953459
  • Journal Name: ETÜT DERGISI
  • Journal Indexes: MLA - Modern Language Association Database, MLA International Bibliography
  • Page Numbers: pp.44-55
  • Dokuz Eylül University Affiliated: Yes

Abstract

Uluslararası taraflar arasındaki ilişkileri müzakerelerle yöneten diplomasi, köklü bir dış politika aracıdır. Geçmişte devlet güvenliğini önceleyen ve “silahsız savaş” olarak nitelenen bu kurum, günümüzde sert güç politikalarının ötesine geçmiştir. Yumuşak güç ekseninde yeniden şekillenen diplomasi; spor, kültür ve kamu diplomasisi gibi yeni alanlarla zenginleşmiştir. Bu alanlardan “spor diplomasisi”, devletlerin siyasi mesajlarını iletmek ve uluslararası imajlarını güçlendirmek için sporun birleştirici gücünü kullanmalarını ifade eder. Kitleleri etkileme potansiyeli nedeniyle futbol,“Futbol Diplomasisi” olarak adlandırılan özel bir iletişim kanalına dönüşmüş; diplomatik ilişkilerin tıkandığı durumlarda siyasi gerginlikleri aşmak için alternatif bir zemin sunmuştur. Tarihi ve siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle ilişkilerin bulunmadığı Türkiye ve Ermenistan arasında 2008’de hayata geçirilen bu süreç, Dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün Erivan ziyaretiyle başlamış ve sembolik bir barış atmosferi yaratarak “buzların erimesine” öncülük etmiştir. Ancak çalışma, sporun diplomatik temasları başlatmadaki “kolaylaştırıcı rolü” ile nihai çözüme ulaşmadaki kısıtlı etkisi arasındaki paradoksu mercek altına almaktadır. Nitekim olumlu havaya rağmen; Azerbaycan faktörü, jeopolitik dengeler ve iç siyasi direnç nedeniyle imzalanan protokoller hayata geçirilememiş, süreç kalıcı bir normalleşmeye evrilememiştir. Çalışmada futbol diplomasisinin imkân ve sınırları, sürecin Türk, Ermeni ve uluslararası basındaki yansımaları üzerinden analiz edilmektedir.