23. Ulusal Sinirbilim Kongresi,, İzmir, Türkiye, 28 - 31 Mayıs 2025, ss.114, (Özet Bildiri)
Beyin Sapı Noradrenerjik Modülasyonunun GnRH Puls Jeneratörü Olan Kisspeptin Nöronları
Üzerindeki Etkisi
Szilvia Vas1, Paul G. Morris1
, Zulfiye Gul2, Miguel Ruiz Cruz1, Su Young Han1, Allan E. Herbison1
1Cambridge Üniversitesi, Fizyoloji, Gelişim ve Sinirbilim Bölümü, Cambridge CB2 3EG, İngiltere
2Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Farmakoloji Anabilim dalı, İzmir, Türkiye
AMAÇ: Üreme hormonlarının düzenlenmesinde temel rol oynayan gonadotropin salgılatıcı hormonun
(GnRH) ritmik salınımı, arkuat çekirdekte (ARC) lokalize olan kisspeptin nöronları tarafından
düzenlenmektedir. Bu nöronlar, steroid hormonlardan gelen negatif geri bildirim sinyalleri ile hormonal,
metabolik ve stresle ilişkili fizyolojik süreçleri modüle eden merkezi bir kontrol noktası olarak görev
yapar. Beyin sapındaki noradrenalin (NA) nöronları, GnRH puls jeneratörünün frekansını ve
doğurganlığı düzenleyen nöral ağları modüle eder; ancak bu etkilerin mekanizmaları ve işlevsel rolleri
henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmanın amacı NA’nin GnRH puls jenatörü olan arkuat
çekirdekte lokalize kisspeptin nöronları üzerindeki doğrudan modüle edici etkilerini açıklamaktır.
YÖNTEM: Bu çalışmada, NA’nin kisspeptin nöronları üzerindeki doğrudan etkilerini incelemek
amacıyla ex vivo kalsiyum görüntüleme teknikleri kullanılmıştır. NA sinyalinin anatomik kaynağını
haritalamak için ise kesişimsel Cre-lox ve FLP-FRT rekombinasyon yöntemleri uygulanmıştır. Beyin
sapındaki NA nöronlarına yönelik viral transfeksiyon, ARN'ye unilateral FLP-bağımlı retrograd viral
vektör enjeksiyonu yapılan dişi ve erkek farelerde nicel olarak değerlendirilmiştir. Görüntüler A1, A2,
A5, A6 ve SubCV bölgeleri dahil olmak üzere her NA çekirdeğinin rostro-kaudal ekseni boyunca
toplanmıştır.
BULGULAR: Kalsiyum görüntüleme yöntemi ile noradrenalinin ARC'teki kisspeptin nöronları
üzerinde doğrudan inhibitör bir etki yarattığı gözlemlenmiştir. Bu bulgular, NA'nın GnRH puls jeneratör
nöronlarının aktivitesini baskılayarak üreme nöroendokrin sinyalini hücresel düzeyde modüle
edebileceğini ortaya koymaktadır. Haritalama çalışmalarında ise lokus sereleus’un dorsal alt biriminin
ARC’e yönelen NA projeksiyonlarının ana kaynağını oluşturduğuna dair bulgular elde edilmiştir.
Ayrıca bu projeksiyonların yoğunluğu dişi farelerde erkeklere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek
bulunmuş, bu durum bu düzenleyici yolakta cinsiyete özgü bir organizasyonun varlığına işaret
etmektedir.
SONUÇ: Bu çalışmada, NA sinyalinin GnRH puls jeneratörü kisspeptin nöronları üzerinde doğrudan
baskılayıcı bir yolak olduğu tanımlanmıştır. Bu yolak, stres kaynaklı artan NA aktivitesinin, üreme
fonksiyonlarını bireyin doğurganlık açısından daha uygun zamanlara sınırladağına dair potansiyel bir
mekanizma sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Arkuat çekirdek, Fertilite, GnRH, Kisspeptin, Noradrenalin