Akademik Veri Yönetim Sistemi
2. Uluslararası Ege Bölgesi Aile Hekimliği Kongresi , İzmir, Türkiye, 26 - 28 Nisan 2026, ss.1-2, (Özet Bildiri)
AKDENİZ YAŞAM TARZI UYUMU İLE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETİ DEĞERLENDİRMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: KESİTSEL ANALİTİK ÇALIŞMA
Halil ŞEHİTLİOĞULLARI 1, Mehmet ÖZCAN2, Birkan BAYRAK3
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı halilsehitliogullari@gmail.com1
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı bmehmetozcan@gmail.com2
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı dr.birkanbayrak@gmail.com3
Bildiri Türü: Poster Bildiri
Amaç: Bu çalışmanın amacı, aile sağlığı merkezine kayıtlı erişkin bireylerde bütüncül ve sürdürülebilir bir sağlık modeli olan Akdeniz yaşam tarzına uyum düzeyi ile birinci basamak sağlık hizmetlerinin hasta bakış açısıyla değerlendirilmesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Beslenme örüntüsü, fiziksel aktivite, dinlenme-uyku ve sosyal yaşamı kapsayan Akdeniz yaşam tarzı, sürdürülebilir bir yaşam biçimi olarak öne çıkmaktadır. Birinci basamak sağlık hizmetleri ise erişilebilirlik, süreklilik, kapsayıcılık ve koordinasyon özellikleri ile bu bütüncül yaklaşımın merkezinde yer alır. Çalışmamız, bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile birinci basamak hizmet algısı (özellikle süreklilik ve erişilebilirlik bağlamında) arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı hedeflemektedir.
Metodoloji: Araştırma, kesitsel ve analitik tipte planlanmıştır. Çalışmanın evrenini, aile sağlığı merkezine kayıtlı 18 yaş ve üzeri bireyler oluşturacaktır. Veriler; araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, Akdeniz Yaşam Tarzı Ölçeği (MEDLIFE) ve Birinci Basamak Değerlendirme Ölçeği (PCAS) kullanılarak toplanacaktır. Katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir algısı, kronik hastalık varlığı, düzenli ilaç kullanımı ve sağlık hizmeti kullanım özellikleri kaydedilecektir. İstatistiksel analizde tanımlayıcı bulguların yanı sıra MEDLIFE ve PCAS toplam/alt boyut puanları arasındaki ilişkinin korelasyon analizleri ve çok değişkenli regresyon modelleri ile değerlendirilmesi planlanmaktadır.
Bulgular: Çalışmada, sürdürülebilir ve bütüncül bir yaşam modeli olan Akdeniz yaşam tarzına uyumu yüksek bireylerin, birinci basamak sağlık hizmetlerini daha olumlu değerlendirmesi beklenmektedir. Özellikle birinci basamağın temel yapı taşları olan süreklilik, erişilebilirlik ve koordinasyon boyutlarında anlamlı düzeyde yüksek puanlar gözlenebileceği; kronik hastalık varlığı, yaş ve eğitim düzeyinin bu ilişki üzerinde belirleyici bir rol oynayacağı öngörülmektedir.
Sonuç: Bu çalışma, sağlıklı yaşam tarzı davranışları ile birinci basamak sağlık hizmeti algısı arasındaki sinerjiyi ortaya koyarak, aile hekimliği pratiğinde bütüncül yaklaşımın ve sürdürülebilir koruyucu sağlık hizmetlerinin (yaşam tarzı danışmanlığı vb.) önemini vurgulamaktadır. Elde edilecek bulguların, birinci basamakta süreklilik arz eden, kişi merkezli ve bütüncül bakım modelinin güçlendirilmesine ve sürdürülebilir sağlık hedeflerine ulaşılmasına değerli katkılar sağlaması öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Akdeniz Yaşam Tarzı, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Sağlık Hizmeti Değerlendirme.
AN EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN MEDITERRANEAN LIFESTYLE ADHERENCE AND PRIMARY HEALTH CARE UTILIZATION: A CROSS-SECTIONAL ANALYTICAL STUDY
Halil ŞEHİTLİOĞULLARI 1, Mehmet ÖZCAN2, Birkan BAYRAK3
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine Department of Family Medicine
halilsehitliogullari@gmail.com1
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine Department of Family Medicine bmehmetozcan @gmail.com2
Dokuz Eylül University Faculty of Medicine Department of Family Medicine dr.birkanbayrak@gmail.com3
Presentation type: Poster Presentation
Objective: The aim of this study is to examine the relationship between the level of adaptation to the Mediterranean lifestyle, a holistic and sustainable health model, among adults registered at family health centers and the evaluation of primary health care services from the patient's perspective. The Mediterranean lifestyle, encompassing dietary patterns, physical activity, rest and sleep, and social life, stands out as a sustainable way of life. Primary health care services, with their characteristics of accessibility, continuity, inclusiveness, and coordination, are at the center of this holistic approach. Our study aims to reveal the relationship between individuals' healthy lifestyle behaviors and their perception of primary health care services (particularly in the context of continuity and accessibility).
Methodology: The study is designed as a cross-sectional and analytical study. The study population will consist of individuals aged 18 years and older registered at the family health center. Data will be collected using a sociodemographic data form prepared by the researchers, the Mediterranean Lifestyle Scale (MEDLIFE), and the Primary Care Assessment Scale (PCAS). Participants' age, gender, marital status, education level, income perception, presence of chronic disease, regular medication use, and health service utilization characteristics will be recorded. In addition to descriptive findings, statistical analysis will include correlation analyses and multivariate regression models to evaluate the relationship between MEDLIFE and PCAS total/subscale scores.
Findings: The study suggests that individuals who are highly compliant with the Mediterranean lifestyle, a sustainable and holistic model of living, are expected to evaluate primary healthcare services more positively. It is anticipated that they will score significantly higher, particularly in the dimensions of continuity, accessibility, and coordination, which are the cornerstones of primary care. The presence of chronic diseases, age, and education level is expected to play a decisive role in this relationship.
Conclusion: This study highlights the synergy between healthy lifestyle behaviors and perceptions of primary healthcare services, emphasizing the importance of a holistic approach in family medicine practice and of sustainable preventive healthcare services (such as lifestyle counseling). The findings are expected to make valuable contributions to strengthening the person-centered and holistic care model that is continuous in primary care and to achieving sustainable health goals.
Keywords: Family Medicine, Health Service Evaluation, Mediterranean Lifestyle, Primary Health Care.