Ekolojik Kırılganlık ve Gündelik Hayat: Fotoğrafın Tanıklığı ve Hafızas

Boztepe Mutlu P.

ManiFest'OU2. ULUSLARARASI SANAT VE TASARIM SEMPOZYUMU GÜNDELİK HAYAT: SANAT VE TASARIMDA GÜNDELİK OLANIN ESTETİĞİ VE POLİTİKASI, İstanbul, Türkiye, 10 - 12 Mart 2026, (Yayınlanmadı)

  • Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Ekolojik Kırılganlık ve Gündelik Hayat: Fotoğrafın Tanıklığı ve Hafızası

Dr. Öğr. Üy. Pınar Boztepe Mutlu

DEU GSF Fotoğraf Bölümü

Gideon Mendel, Edward Burtynsky ve Mandy Barker gibi sanatçılar, iklim krizini geniş ölçekli bir çevresel felaket olarak değil, bireyin yaşam alanına nüfuz eden bir gündelik gerçeklik olarak temsil ederek küresel sorunların yerel karşılıklarını görselleştirir. Mendel’in sel ve yangın bölgelerinde, Barker’ın plastik atığın okyanustaki mikro-izlerinde, Burtynsky’nin endüstriyel alan estetiğinde yaptıkları tam da budur: büyük küresel krizlerin yerel yaşamda bıraktığı kırılgan izleri takip etmek. Bu bildiri, ekolojik krizin küresel ölçekteki etkilerinin gündelik hayatın en sıradan yüzeylerine nasıl sızdığını ve fotografik pratikler aracılığıyla hem global hem yerel bağlamda nasıl görünür kılındığını ele alır.

Gündelik dolaşma hâlleri, bedensel algı ve duyumsal dikkat, bu kırılganlıkların fark edilmesinde kritik rol oynar. Bu çalışma, psikocoğrafik yaklaşımı da dahil ederek, mekânı yalnızca temsil edilen değil, deneyimlenen ve beden aracılığıyla yeniden kurulan bir alan olarak ele alır. Bu yaklaşım, fotoğrafı yalnızca bir kayıt teknolojisi olmaktan çıkararak, mekânın ekolojik hafızasına dair katmanlı bir okuma aracına dönüştürür. Bildiri, alternatif fotoğrafik süreçlerin (su temelli yüzeyler, bitki bazlı baskılar, iz haritaları) gündelik ekolojik izleri nasıl somutlaştırdığını tartışarak sanat ve tasarım alanında ekolojik farkındalığın nasıl üretilebileceğine dair yeni bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Çalışma, fotoğrafın hem çevresel farkındalık hem de mekânsal bellek üretimi için nasıl bir araç olarak kullanılabileceğini tartışarak, sanat/tasarım disiplinlerinde ekolojik kırılganlıkların gündelik hayatta nasıl deneyimlendiğine dair bir sanat araştırması örneği sunar.

 

Anahtar Sözcükler: Ekoloji ve Sanat, Fotoğraf, Fotografik Yüzey, Bellek