Adli Toksikolojik Değerlendirmede Çoklu İlaç Etkileşimlerinin Önemi: Olgu Sunumu


Bağbaşı M., Aksoy C., Savaş Ç., Can İ. Ö., Tokdemir M.

20. International Forensic Medicine, Antalya, Türkiye, 22 - 28 Eylül 2025, ss.1, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1
  • Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Giriş ve Amaç: Günümüzde artan madde kullanımına ek olarak, kimyasal yollarla üretilen sentetik uyuşturucuların yaygınlaşması durumu komplike hale getirmiştir. Nedeni bilinmeyen ölümlerde olası bir intoksikasyonu gözden kaçırmamak adına olguların özgün özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır. Ölüm sonrası biyolojik sistemlerde birçok fizyolojik değişiklik meydana geldiğinden; klinik referans değerler otopsi vakaları için bazı durumlarda yanıltıcı olabilir. Saptanan maddeler letal dozun altında dahi olsa diğer maddelerle etkileşime girerek ölüme yol açabilir. Bu nedenle çoklu madde intoksikasyonu vakaları multidisipliner bir yaklaşım gerektirir.

Çok sayıda aktif maddenin saptandığı otopsi olgumuzun sunulmasıyla çoklu ilaç etkileşimlerinin adli toksikolojik değerlendirmede öneminin tartışılması amaçlanmaktadır.

 

Olgu: Adresinde ölü olarak bulunduğu bildirilen cesedin yapılan dış muayenesinde akut travmatik bulgu gözlenmedi. İç muayenede; saçlı deri altında 4x1 cm boyutlarında ekimoz, trakeada kanlı köpüklü içerik, her iki akciğerde konjesyon ve sıkmakla kanlı köpüklü sıvı çıkısı, sol koroner ön inen dal proksimali hafif tıkalı distali açık, myokard kesitlerinde septal duvarda soluk alanlar, mide içeriğinde beyaz renkli tablet görüldü. Histopatolojik tetkik raporunda; ölümü açıklayacak herhangi bir lezyon tanımlanmadı.

Kimya İhtisas Dairesinin raporunda kanda ve idrarda; Paracetamol, Ephedrine/Pseudoephedrine, Cocaine metabolitlerinden Benzoylecgonine ile Ecgonine methylester, Cocaine, Codeine, Hydrocodone, Mirtazepine, Ketoprofen ve Bupropion, idrarda ek olarak; Morphine ve Hydromorphone, mide içeriğinde ve tablette; Bupropion bulundu. Saptanan maddelerin hiçbiri letal düzeyde değildi.

Kişinin vücut sıvılarında çok sayıda madde tespit edildiği, bu maddelerin kandaki düzeylerinin tek başlarına öldürücü dozda olmadığı, birbirleriyle etkileşime girerek kişisel değişkenlik gösterebilecek bazı yan etkilerle ölümün tıbben mümkün olduğu ancak bu farklılıkların öngörülemeyeceği, sonuç olarak; kişinin uyutucu-uyuşturucu-uyarıcı madde intoksikasyonu sonucu ölmüş olduğu raporlandı.

 

Tarışma ve Sonuç: Çoklu madde tespit edilen vakalarda, ilaçların ölüm üzerindeki etkisini değerlendirirken yalnızca düzeylerine değil; ilacın farmakolojisine, etkileşim potansiyeline, postmortem davranışına ve kişisel faktörlere bütüncül bir yaklaşımla bakmak objektifliği ve bilimsel doğruluğu arttıracaktır.

Anahtar Kelimeler: Adli toksikoloji, çoklu ilaç etkileşimleri, otopsi.