Sosyal Bilimler Dergisi (The Journal of Social Sciences), sa.59, ss.299-312, 2022 (Hakemli Dergi)
Kavramsal tasarım
yaklaşımı özellikle 1980’li yıllarda, giyim modası alanında etkinliğini
artırmıştır. Bu dönemde Postmodernizmin etkisiyle şekillenen giyim modasında
kavramsal yaklaşımlar, toplumsal anlamda kültür, gelenek, inanç, cinsiyet ve
kimlik normlarını, bu unsurlar paralelinde oluşan ideolojileri ve
sınıflandırmaları sorgulayan bir yapılanmayı beraberinde getirmiştir. Kavramsal
yaklaşımlar toplumsal değerler sisteminde giysi-beden ilişkisi üzerine
yoğunlaşmış, giysinin anlamı ve işlevselliğini yeniden tanımlayarak temsiliyet
değişkenliği yaratmıştır. Bu oluşumda etkili olan moda tasarımcılarının
tasarımlarında öne çıkan kavramsal içeriklerin incelenmesini amaçlayan bu
çalışma nitel yöntemle araştırılmış, yorumlayıcı ve betimleyici bir yaklaşım
izlenerek hazırlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, çağdaş kavramsal modanın öncü isimleri olan Issey Miyake, Yohji Yamamoto,
Rei Kawakubo, Maison Martin Margiela, Hüseyin Çağlayan ve
Alexander McQueen’in koleksiyonları incelenmiş,
görsellerle desteklenen örneklerin analizleri ve değerlendirmeleri yapılmıştır.
Bu çalışmanın sonucunda toplumsal
kodlara odaklanan moda tasarımcılarının, felsefi bir konumlandırmayla kavramsal fikirlerini sanatsal anlatımlardan
da yararlanarak yorumladıkları görülmüştür. Bu moda tasarımcıları, kavramsal
tasarım yaklaşımları ve radikal sunum yöntemleriyle giyim nesnelerini metafor
olarak kullanmışlar, moda ve giyim alışkanlıklarıyla ilgili değer yargıları
klişelerini yıkmışlardır.
The conceptual design approach has maximized its efficiency in the field
of clothing fashion, especially in the 1980s. In this period, conceptual
approaches in clothing fashion, shaped by the influence of Postmodernism,
brought with it a structure that questioned culture, tradition, belief, gender
and identity norms, ideologies and classifications formed in parallel with
these factors. Conceptual approaches focused on the clothing-body relationship
within the framework of the social value system, redefining the meaning and
functionality of clothing and creating representational variability. This
study, which aims to investigate the fashion designers who are influential in
this phenomenon and their prominent conceptual contents in terms of their
designs, has been researched using a qualitative method and has been prepared
by following an interpretive and descriptive approach. For this purpose, the collections
of Issey Miyake, Yohji Yamamoto, Rei Kawakubo, Maison Martin Margiela, Hüseyin
Çağlayan and Alexander McQueen, who are the leading names of contemporary
conceptual fashion, were examined and the samples supported by visuals were
analyzed and evaluated. As a result of this study, it has been observed that
fashion designers who focus on social codes interpret their conceptual ideas
with a philosophical positioning by making use of artistic expressions. These
fashion designers have used clothing objects as metaphors with their conceptual
design approaches and radical presentation methods, and they have broken down
the stereotypes with respect to fashion and clothing habits.