McLuhan’ı Hatırlamak: Dijital Kapitalizm Çağında Netflix ve Dijital Platformların Tahakkümü
Kent Akademisi (Online), cilt.19, sa.2, ss.1-16, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Derleme
- Cilt numarası: 19 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.35674/kent.1750355
- Dergi Adı: Kent Akademisi (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: Art Index, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.1-16
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, dijital platformların medya tüketim alışkanlıklarını nasıl dönüştürdüğünü, Marshall McLuhan ve Neil Postman’ın medya kuramları çerçevesinde incelemektedir. Çalışmada McLuhan’ın “ortam/medyum mesajın kendisidir” tezi doğrultusunda, Netflix gibi platformların yalnızca içerik sağlayıcılar değil, aynı zamanda kullanıcı deneyimini şekillendiren yapılar olduğu vurgulanmaktadır. Netflix, izleyicileri sürekli bir tüketim döngüsüne sokan arayüz tasarımları, otomatik oynatma mekanizmaları ve algoritmik öneri sistemleri ile kullanıcıların medya tüketim süreçlerini pasifleştiren bir yapı inşa etmektedir. Çalışma, Netflix’in yapısal özelliklerini analiz ederek, bu platformların medya tüketimini yönlendirme biçimlerini ortaya koymaktadır. Dikkat ekonomisi ve gözetim kapitalizmi gibi kavramlar bağlamında ele alındığında, Netflix ve benzeri platformların kullanıcıları hesaplanabilir veri noktalarına dönüştürdüğü ve onların medya tercihlerini manipüle ettiği görülmektedir. Kullanıcıların tercihleri algoritmalar aracılığıyla belirlenmekte ve bireysel medya tüketimi giderek platformların çıkarları doğrultusunda şekillenmektedir. Bunun yanı sıra, çalışmada Netflix’in popüler kültür inşa etme süreçleri de ele alınmaktadır. Küreselleşen medya ortamında, platformların belirli içerikleri öne çıkararak izleyicileri belirli anlatılar içine hapsettiği görülmektedir. Çalışmada kültürel çeşitliliğin yerine, ticari hedeflerle belirlenen içeriklerin yaygınlaştırıldığı ve izleyicilerin medya tüketim alışkanlıklarının ekonomik çıkarlar doğrultusunda yönlendirildiği kuramsal olarak tartışılmıştır. Netflix gibi dijital platformlar, yalnızca izleyicilerin ilgisini çeken içerikler üretmekle kalmayıp aynı zamanda medya tüketim süreçlerini yönlendiren ve bireylerin medya ile kurdukları ilişkiyi yeniden tanımlayan güçlü popüler kültür yapıları olarak işlev görmektedir. Bu anlamda bu çalışma, başta Netflix olmak üzere dijital medya platformlarının günümüz medya ekosistemi üzerindeki etkilerini eleştirel bir çerçevede değerlendirerek, medya tüketimi ile ilgili yapısal dönüşümleri ortaya koymayı amaçlamaktadır.
This study examines how digital platforms have transformed media consumption habits through the theoretical framework of Marshall McLuhan and Neil Postman. In line with McLuhan's proposition that "the medium is the message," the study emphasizes that platforms such as Netflix are not merely content providers but also structures that shape the user experience. Netflix constructs a structure that passivates users' media consumption through interface designs, automatic play mechanisms, and algorithmic recommendation systems, putting viewers in a continuous cycle of consumption. By analyzing the structural features of Netflix and digital media platforms, the study reveals how such platforms guide and control media consumption. Within the context of concepts such as the attention economy and surveillance capitalism, Netflix and similar platforms are shown to transform users into computable data points and manipulate their media preferences. Users' choices are determined through algorithms, and individual media consumption is progressively shaped in line with the interests of platforms. Additionally, the study examines Netflix's role in constructing popular culture. In a globalized media environment, platforms are seen to prioritize certain content and confine audiences within specific narratives. The study discusses, from a theoretical perspective that rather than promoting cultural diversity, these platforms disseminate content shaped by commercial objectives, thereby directing audiences’ media consumption habits in line with economic interests. Digital platforms, such as Netflix, not only produce content that captures viewers' attention but also function as powerful agents of popular culture, guiding media consumption processes and redefining individuals' relationships with the media. In this context, this study aims to critically evaluate the impact of digital media platforms on today's media ecosystem and to reveal the structural transformations taking place in media consumption.