Akademik Veri Yönetim Sistemi
9. Uluslararası 27. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi, Antalya, Türkiye, 10 - 13 Aralık 2025, ss.427, (Özet Bildiri)
Giriş-Amaç
Kent ve sağlık ilişkisi küresel ölçekte önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de kent ve sağlık
ilişkisini ele alan tezlerin bibliyometrik analizini gerçekleştirmektedir.
Gereç-Yöntem
Bu bibliyometrik analizde, Türkiye’de 1982-2024 yılları arasında kent ve sağlık ilişkisini ele alan 335 tez
incelendi. Kent ve sağlık ilişkisini irdeleyen tezler Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Tez Merkezi sisteminden
02.02.2025 tarihinde tarandı. Yapılan taramalarda toplam 18354 teze ulaşıldı. Eşleşen, ilgisiz ve erişimin
olmadığı tezler çıkartılınca kalan tez sayısı 335’tir.
Bulgular
Araştırma kapsamına dahil edilen ilk tez 1982 yılında yayınlanmıştır. Tezler en sık 2023, 2022 ve 2019
yıllarında yayınlanmıştır. 1982-2004 yılları arasında 49 tez, 2005-2014 yılları arasında 63 tez, 2015-2024
yılları arasında 223 tez yayınlanmıştır. Tezler en çok çevre mühendisliği (58 tez), halk sağlığı (34 tez) ve şehir
ve bölge planlama (30 tez) ana bilim dallarında yürütülmüştür. Tezlerde en çok karşılaşılan temalar hava
kirliliği (41 tez), su kirliliği (41) ve atık yönetimi (31 tez), gürültü (31 tez) ve yaşam kalitesidir (25 tez).
Sonuç ve Öneriler
Kent ve sağlık ilişkisi, 1980’li yıllardan bu yana tezlerde ele alınmaktadır. Tezlerin coğrafi dağılımında
üniversite sayılarının etkili olduğu görülmüştür. Kent ve sağlık ilişkisi en sıklıkla çevre mühendisliği, halk
sağlığı ve şehir ve bölge planlama disiplinlerinde ele alınmıştır. Çevre mühendisliği ve halk sağlığı başta olmak
üzere çeşitli disiplinlerde, kent ve sağlık ilişkisinin disiplinlerarası yaklaşımlarla desteklenmesi önerilebilir.
Böylelikle, kentleşmenin ve kent ortamında yaşamanın insan sağlığı üzerindeki etkilerine daha bütüncül ve
açıklayıcı bilgi üretimi mümkün olacaktır. Alanda yöntem çeşitliliği ve derinliğini artırmaya dönük metodolojik
yaklaşımlar geliştirilmelidir. Yürütülecek çalışmalarda nitel ve karma yöntemler daha sık kullanılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Kentsel sağlık, sağlık, tezler