Akademik Veri Yönetim Sistemi
10. INTERNATIONAL HASANKEYF SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATION CONGRESS, Batman, Türkiye, 10 - 11 Mayıs 2025, ss.10-11, (Özet Bildiri)
Mimari tasarım stüdyolarının gündemi küresel, ulusal ve yerel gündemle ilişkilidir. Bu
yüzden mimari tasarım stüdyolarının üretimlerine bakmak, mimarlık gündeminin
ölçeklerarası bir panoramasını ortaya koymaktadır. Stüdyo üretimlerinin incelenebileceği en
önemli ortamlardan biri, bu projelerin kamusal görünürlük kazandığı öğrenci yarışmalarıdır.
Türkiye’de öğrencilerin lisans projeleri ile katılım sağladığı yarışmalardan biri İzmir Serbest
Mimarlar Derneği tarafından 2017 yılından itibaren her sene düzenlenen “Merhaba Öğrenci
Proje Yarışması Ödülleri”dir. Çalışma kapsamında yarışmada ödül alan projelerin taraması
yapıldığında, öne çıkan kavramlardan birinin uyarlanabilir yeniden işlevlendirme (adaptive
reuse) olduğu tespit edilmiştir. Bu tespit doğrultusunda, yarışma kapsamında ödül almış
dokuz bitirme projesinin içerik analizi yapılarak, bu kavramın nasıl ele alındığı ve
yorumlandığı irdelenmiştir. Projeler 2020’de UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’ne
eklenen ve dolayısıyla yıkım-inşa-koruma pratiklerinin yeniden sorgulandığı İzmir Tarihi kent
merkezinde geliştirilmiş olan projeler arasından seçilmiştir. Seçilen projeler; Kavramsal
Altyapı, Bağlam, Senaryo, Program, Temsil araçları, mekânsal çözümlemeler gibi başlıklar
altında incelenmiştir. Schön ‘ün yansıtıcı pratik kuramı ve Freire’nin eleştirel pedagoji
anlayışı stüdyo temelli öğrenme ortamının şekillendirilmesi açısından tartışılmıştır. “Yeniden
işlevlendirme” kavramının pedagojik açılımı, yıkım ve inşa pratiğinin baskısı altındaki kentler
için alternatif senaryoların önünü açma potansiyeli, küresel ölçekteki ekolojik kriz ortamında
kurabileceği gelecek projeksiyonları tartışılmıştır. Ayrıca uyarlanabilir yeniden kullanım
kavramı, tarihsel çevre ile çağdaş tasarım arasındaki ilişkiyi kuramsal düzeyde yeniden
düşünmek için bir zemin sunmaktadır. Bu doğrultuda ,Lefebvre’nin üretim mekanı kuramı
veya Habreken’ in açık yapı yaklaşımı uyarlanabilir yeniden kullanım kavramının hem
eğitimde hem de kentsel bağlamda ne ifade ettiğini tartışmaya açmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Yeniden İşlevlendirme; Rejenerasyon ; Mimarlık Eğitimi ; Yarışmalar