Research Information System
KAIROS, no.1, pp.99-128, 2023 (Peer-Reviewed Journal)
ÖZET
Bu çalışmada Aydın Arkeoloji Müzesi koleksiyonuna 1990’da dâhil olmuş, Adilcevaz / Ahlat
bölgesinde gün yüzüne çıktığı kaydedilen, çoğunluğu Şerefhanlar hanedanına ait olmak üzere
Akkoyunlu, Karakoyunlu, Şirvanşahlar ve Timurlu dönemlerine ait elli bir adet sikkeden
oluşan toplu buluntunun tanıtılması amaçlanmaktadır.
Bitlis ve Muş bölgesinde hüküm sürmüş olan Şerefhanlar hakkında yazılı tarihi kaynak ve
günümüze ulaşan maddi kültür varlığı yok denecek kadar azdır. Şerefhanların ne kadar süre
bağımsız oldukları, hâkimiyet alanlarının genişliği, hükümdarlarının isimleri ve hükümdarlık
süreleri hakkında bilgiler sınırlıdır. Zaman zaman Akkoyunlu ve Karakoyunluların
himayesinde varlıklarını sürdüren bu beyliğin tarihine ilişkin bilgi sunan en önemli kaynaklar
günümüze çok az sayıda ulaşabilmiş sikke örnekleridir.
Çalışmamızda yer alan sikke grubunda, Şerefhanlar hükümdarlarından Şeref b. Muhammed,
Şemseddin b. Ziyaeddin ve Ziyaeddin dönemlerinde Bitlis’te darp edilmiş tenge örnekleri dışında,
Amid, Kirman, Kum, Mardin, Sebzevar, Si’irt, Simnan, Şemahi, Vestan ve Yezd darplı
sikkelerden örnekler tespit edilmiştir. Ayrıca grup içerisinde yer alan sikkelerden bazılarında
Şiraz ve Tebriz şehirlerinin kontrmark olarak sikkeler üzerinde kaydedildiği görülmektedir.
Definede sikkeleri bulunan hükümdarların iktidar yıllarını göz önüne aldığımızda en erken
tarihli sikke; H.813 / M. 1410-1411, en geç tarihlisi ise H.906 / M.1500-1501 yılına tarihlenebilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bitlis, Şerefhanlar, Akkoyunlular, Karakoyunlular, Şirvanşahlar, Tenge