Işınlama Indeksi Değerleri Tutarlı mı? Bir Üretici Araştırması

Yurt A., Kandemir R., Özsoykal İ.

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, vol.28, no.82, pp.15-21, 2026 (TRDizin)

Abstract

Ekran film radyografisinde ışınlama parametrelerinin çok düşük ya da yüksek seçilmesi ve buna bağlı olarak filmde kararma derecelerinin düşük ya da yüksek olması film atık/tekrar oranlarının artmasına neden olmaktadır. Dijital röntgen cihazlarında ise dinamik aralığın geniş olması nedeniyle bu risklerin ortadan kalktığı düşünülse bile çok düşük veya yüksek ışınlamalar görüntü kalitesi ve hasta dozlarını etkilemektedir. Üretici firmalar bir dijital radyografi yöntemi olan bilgisayarlı radyografi cihazlarında aşırı doza karşın bir güvenlik önlemi olarak ışınlama indeksi (EI) değeri sunmaktadırlar ve bu bir hasta doz göstergesi olmayıp radyografi elde ediminde ışınlamanın bir ölçüsü olarak tanımlanmaktadır. Dijital röntgen cihazlarında radyasyon doz değerlendirmelerini yapabilmek amacıyla ışınlama indeksi değerini kontrol etmek hastaya verilen dozları takip etmek için önem taşımaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada Agfa CR sistemlerinde ışınlama indeksi değeri olarak tanımlanan IgM’nin tutarlılığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, farklı model 16 Agfa CR cihazının doz çıkışları ile ilgili kalite kontrol testleri yapılarak cihazın verdiği ve hesaplanan IgM değerleri belirlenmiş ve karşılaştırılmıştır. Bu çalışma sonucunda cihazların tüp çıkış değerleri ve IgM değerleri kabul sınırlarında bulunmuş olup, cihazlar arasındaki verilerdeki dalgalanmaların cihazın yaşı ya da x ışını tüpü ömrü ile ilişkili olduğu düşünülmüştür. Agfa CR cihazlarının IgM verilerinin doğru ve güvenle kullanılabilmesi, hasta doz takibi ve hasta dozlarının tahmininde önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Işınlama Indeksi, Bilgisayarlı Radyografi (CR), Igm, Hasta Doz Takibi, Kalite Kontrol